Tekil Mesaj gösterimi
Eski 30.04.10, 15:26   #2
LaLe
Ne Mutlu Türküm Diyene

LaLe - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Jan 2009
Konular: 2491
Mesajlar: 21,243
Ettiği Teşekkür: 85506
Aldığı Teşekkür: 125571
Rep Derecesi : LaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardırLaLe şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Huzurlu
Standart Cevap: Chichen İtza - Yucatan Yarımadasındaki Maya Kültürü

Chichen İtza’nın tarihçesi için her biri farklı bilgi kaynakları mevcuttur.
  • Kazılardan ve yüzeyde bulunan-ölçülen Arkeolojik kanıtlar.
  • Maya’ların hiyeroglif yazılı metinleri.
  • İspanyol fethinden sonraki döneme ait yazılı raporlar.




Arkeolojik Kaynaklar

Bulunan çömlek türleri Chichen İtza’nın yaklaşık iki bin yıllık bir tarihi olduğunu gösteriyor. Ancak binalar M.S 750 senesinin geç klasik dönemini göstermektedir. Bunu takiben göçmenlerin ve fetihlerin Toltec kültüründen etkilenerek yaptıkları farklı modeller bulunmuştur.

Tzompantli veya Skull Platformu


Bu süre içinde özellikle büyük alandaki Top Oyun Sahası, Castillo, Savaşçılar Tapınağı ve Bin Sütunlu Kompleksle beraber Mercado (Pazar Yeri) oluşmuştur. Yazıtlardan da anlaşıldığı kadar Chichen İtza küçük bir alana hükmetmiştir.


La Iglesia Batı Yüzünde Mozaik Maske



İsla Cerritos’un, bulunan malzemelerden dolayı, kuzey ve güney Meksika’nın dağlık bölgelerinden, Guatemaladan, Costa Rica ve batıdaki Panamadan gelenlerin ticari faliyetler için kullandıkları bir liman olduğuna inanılıyor. Post Klasik dönemde şehir yavaş yavaş halk tarafından terk edilmiş, sadece hacıların ve kurban vermek isteyenlerin uğrak yeri olmuş.





Hiyeroglif Yazıtlar

Yazıtlar Chichen İtza’nın tarihçesine çok kısa bir yer verirken, o zamanda iktidardaki bir aileden, özellikle ana üslerinden daha çok bahsediyor.

Kitabeye göre başlangıçta güneyde klasik Maya kültürünün ana temeline yönelik olan Ek Balam, kuzey Yucatan’da hüküm sürüyormuş. Buna ilk zamanlar Chichen İtza’da dahilmiş.


Ayrıntılı Mozaik Maskeleri

Güvenilir Maya tarihi verilerine göre, Chichen İtza kitabelerinin serisi Casa Colorada’nın (Kırmızı Ev) ön odasında uzun yatay bir bant şeklinde başlar. Bu kitabede yazarların, daha sonra Maya dili olduğu anlaşılan, yerel bir dil kullandıkları görülmektedir. Yazıtta 869 senesinde, Chichen İtza kitabelerinde olağanüstü bir kişilik olarak bahsedilen K’ak’upakal K’awiil(anlamı: ‘’Ateş K’awii’nin kalkanıdır’’) tarafından yapılan bir ateş töreninden bahsedilir. Yaklaşıl bir yıl sonra K’ak’upaka ile K’inich Jun Pik To’ok ve Ek Balam hükümdarının da bulunduğu, ayrıca sömürge döneminden bilinen Kokom ailesinin bir üyesi’nin bulunduğu ateş törenleri yapılmıştır.

Juego Pelota Relieve


K’ak’upakal’ın ismi son olarak 890 yılındaki bir kitabede geçer. Chichen İtza’nın önemli ikinci şahsiyeti olarak erkek kardeşinin isminden K’inil Kopol olarak bahsedilir.
Babalarının ismi yeterli derecede okunaklı olmadığından, belirsiz kalırken, annelerinin ismi K’ayam olarak geçer.
K’ak’upakal ve K’inich Jun Pik To’ok’ nun isimleri henüz kimliği açıklanamayan yerel bir hükümdar ile beraber yakınlardaki Halakal’da bir anıt üzerinde de geçiyor. Komşu yer olan Yula’da K’ak’upakal ve yerel hükümdar To’k’ Yaas Ajaw K’uhul Um’un ve başka kişilerin isimleri ateş törenleri ile beraber geçmektedir. Kokom ailesinin üyesi Yahawal Cho’k’ak, Chichen İtza’da Akab Dzib olarak bilinen binanın sahibi olarak kendisini gösterir. Ayrıca başka yazıtları tanımlanamayan bir çok binada Kokom ailesi ile bağlantılıdır.

Platformun Güney Tarafında Fries (Savaşçılar ve Jaguar)


Binalardaki yazıtlarda, verilen raporlarda, yapıların üç evresi görünmektedir. K’inil Kopol’un emriyle en eskisi, K’ak’upakal’ın yükselişinden önce Akab Dzib ve Casa Colarada binalarını içerir. Bir sonraki de Monjas kompleksinin yapımı, son olarakda Grupo de la Fecha ve üç ile dört kapılı tapınakları içeriyor. Böylelikle uzun yazıt seriside bitmiş oluyor.



Sömürge Zamanından ve Günümüzden Raporlar
Chumayel el yazmalarına göre Chichen İtza 435’ten 455 senesine kadar Maya halkı tarafından kuruldu. Ancak 879 yılına dayanan belgeler bunun çelişkili olduğunu gösteriyor.
Yaklaşık bir kilometre çapındaki tapınak şehri iki büyük Cenote’nin etrafına kurulmuş. Bunlar dan bir tanesi şehrin su ihtiyacını karşılıyormuş. Şehir, Maya krallığının başkentini temsil ettiğinden, burada sadece rahipler ve hükümet yetkilileri ikamet ediyorlarmış. Civarda tarım ile uğraşan köylüler ise şehrin cevresinde çamur ve samandan yapılmış kulübelerde yaşıyorlarmış.

Maya’lılar Chichen İtza’yı yaklaşık 200 sene sonra, kaynaklara göre 682 yada 690 senesinde terk ediyor. 987 yılında Toltek halkının, Kukulkan hükümdarının önderliğinde kente yerleşmesiyle Chichen İtza’da tekrar hayat başlıyor. Sonradan tanrı olarak atanan Quetzalcoatl hükümdarlığında Chichimeca halkı ile beraber burayı paylaşıyorlar. Bir kısım Toltekler başkent Tollan’ı (Tulla) terk ederek güney Meksika’da yaşayan eski Meksika yerlileri Mixtek’leri etkilemiş, geri kalan Toltekler ise Maya şehirleri Chichen İtza, Tulum ve Uxmal’ı fethetmişlerdir.

Toltekler, Chichen İtza’da Castillo’nun Toltek piramitlerinden farklı olmayacak şekilde mimari tarzını değiştirmişler. Tolteklerin etkisinin şiddete bağlı olarak değilde, daha çok yabancı tüccarların Maya kültürünü etklilediği sanılır.


Sürekli göçten dolayı Chichen İtza’nın yıkılmasından sonra, Maya uygarlığının yeni merkezi liman kenti Tulum olmuştur ve deniz ticareti ile ilgilenmeye başlamışlardır, ta ki çöküşlerinden kısa bir süre önce İspanyollar tarafından keşfedilene kadar. Kentin çöküşünden sonra Maya uygarlığının da güzel günlerinin bittiği söylenebilir.

LaLe isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
17 Üyemiz LaLe'in Mesajına Teşekkür Etti.