Tekil Mesaj gösterimi
Eski 25.03.11, 16:17   #4
MyStery
Gerçek Üye

MyStery - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Feb 2011
Konular: 180
Mesajlar: 713
Ettiği Teşekkür: 2975
Aldığı Teşekkür: 3776
Rep Derecesi : MyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmedeMyStery muhteşem bir gelişmede
Ruh Halim: none
Standart Cevap: Osmanlı Döneminde Minyatür Sanatı

Osmanlı Minyatürürlerinin Evreleri

El sufinin yazdığı yıldızlar üzerine Kiitab Suvar el Kevakib el Sabita, Mardin de 1135 de Arapça olarak basılmıştır. 12. yy da mühendis el –Cezeri, teknolojik buluşlarını El-hiyel el-Hendisiye adlı kitapta toplamıştır. Kitapta yer alan buluşlar hidrolik güçle ve dişlilerin hareketiyle çalışırlar. Bunlar otomatik özdevinimli çalışan insanlar, hayvanlar, fiskiyeli havuzlar, kilit ve benzeri teknik buluşlardır.

Osmanlı Donanması'nın 1543 kışında Fransa'nın
Toulon şehrinde kışlamasını gösteren minyatür.


Kitap 1205-06 Tarihli Arapça’dır. Burada resimler, teknik çizimler olmasına karşın, ayrıca sanat değeri de taşır. Anadolu kökenli hekim dioskoridis’in Materia Medica adlı botanik ve zooloji kitabının da 600 bitki ve 200 ü aşkın insan ve havyar tasviri vardır. 13. yy da Konya ‘da resimlenmiş Varka ve Gülşah 11. yy şairlerinden Ayubi, Farsça yazmış ve Gazneli Sultan Mahmut ‘a sunmuştur. Ressam, bu aşk öyküsünü anlatırken, insanları, bitkileri, hayvanları yapmıştır.
Bilinen örnekler Anadolu resim sanatının ilk örneklerinin bilimsel içerikli olarak Diyarbakır ve yöresinde Artuklu emirlerin ve Konya da seçkin sınıfın desteği ile 12 ve 13. yy da ortaya çıktığını göstermektedir. Osmanlılar da kültürel zenginliğin Sultan Orhan döneminde (1326-62) önce İznik’te başladığı sonra bursa da sürdüğü ve Edirne de sanatın her dalına önem verildiği görülmüştür.

15.yy Timur la birlikte bilim adamı, yazar, sanatçı Anadolu ya geldiği bunu izleyen yıllarda Şiraz, Tebriz, Semerkand gibi merkezlerde gerçek bir kültür alışverişinin ve sanatçının dolaşımının başladığı görülür.

Matrakçı Nasuh'un 1533 yılında yaptığı
ve İstanbul'u betimlediği minyatür




  • Osmanlı Minyatür sanatının gelişimi altı evrede almıştır.

1. II.Mehmed, II.Beyazıd ve I.Selim (1451-1520) : Oluşum Evresi;

2. 1.Süleyman ve II.Selim dönemi (1520-1574) : Geçiş Evresi;

3. III.Murad ve III.Mehmet dönemi (1574-1603) : Klasik Evre;

4. 17.yüzyıl (1603-1700) : Geç Klasik ve Durakla Evresi;

5. III.Ahmet dönemi ve 18. yüzyılın ilk yarısı (1700-1750) : İkinci Klasik Evre ya da Neo-Klasik Evre

6. 19.yüzyılın sonuna kadar (1750-1900); 1750’den sonrası: Osmanlı minyatürünün sonu.




Oluşum Evresi (1451 - 1520)


I.Murad ve I.Beyazıd döneminde bursa kültür gelişiminde merkez haline geldi. Bursa’ da ve iznik’ te üretilen kitap ciltlerinde İznik çinilerinde dokuma alanında Osmanlı çizim renk ve teknik gelişimine ince zevkine sahipti. II.Murad döneminde kültür atılımı Amasya, Bursa ve Edirne’de yoğunluk kazandı, 15.yüzyıl minyatürlerinden günümüze kalanlar.

Ahmeti’nin iskendernamesi 1416’da Amasya’da yapılmıştır.

Nizami’nin Hamse’si 1442 yılında yapılmıştır.

Külliyat-ı Katibi de Abdullah Nişaburi’nin kasideleri vardır. Minyatürleri Dilsuznameye benzer. Edirne’de yapılmıştır.

Dilsuzname 1455-1456 da Edirne’de yapılmıştır.

Cerrahiyyetü’l-haniye 1456-66 yıllarında Amasya’da hazırlanmıştır.



Dünya tarihinin çizgisini değiştiren ender hükümdarlardan birisi olan Fatih Sultan Mehmet’in kimliği ve sanat koruyuculuğu minyatür sanatı açısından büyük önem taşır. İstanbul kenti ve Topkapı sarayı gerçek anlamıyla bir sanat ve kültür merkezine dönüşmüştür. Arap ve Katalan haritalarından Avrupa gravürlerine, Nizami ve Cami’nin eserlerinden İnciller’e ve orta Asya resimlerine kadar çok farklı dillerde ve farklı köklerden gelmiş eserlerden oluşan zengin kitaplığı bunun kanıtıdır. Costanzo da Ferrara Fatihin büst portresinin yer aldığı bir madalya hazırlamış ve çizimler yapmıştır. Ancak yabancıların yaptığı en ünlüsü Gentile Bellini’ninkidir. Yerli ustalar tarafından da benimsenen portrecilik anlayışı Osmanlı resminde 19. yy la kadar sürmüştür. Fatih dönemindeki minyatür ise, 14.yüzyıl Türk yazarı Ahmedi nin Büyük İskender’in hayatını içeren ve Osmanlı tarihine ilişkin ayrı bir bölümünde bulunduğu eseri İskendername’dir. Yüzyıllar boyu sürecek tarih ve hanedan bilincinin Fatih’le başladığı görülür. Burada önceki padişahların tahta çıkışını, seferlerini savaşlarını anlatan sahneler Osmanlı tarihinin ilk kez bu döneminde resimlendiğini gösterir.


  • II. Bayezıd döneminin minyatürlü yazmaları şunlardır.
Kelile ve Dinme Bidpay’ın bu ünlü eserinin Farsça çevirisinin minyatürlü yazması. 1495 tarihlidir. 14.yy İran şairlerinden Emir Husrev-i Dehlevi’nin Hamse(sinden Peşt Bihişt mesnevisi değişik üsluplarda 28 minyatür içermektedir. 15 yy şairlerinde Latifi’nin Şirin ü Hüsrev mesnevisinin 1498-99.

Osmanlı giysilerini belirgin olmaya başladığı Osmanlı karakterinin oturduğunu görürüz. Bu dönemde Şiraz ve Herat çığırı minyatürleri Osmanlı minyatür sanatında önemli adımlar atılmıştır.

I. Selim (1512_20) Oluşum Evresi’nin üçüncü sultanıdır. Selim döneminde 2 minyatürlü yazma olmasına rağmen Yavuz sultan selim kitap sanatına katkısı çok önemlidir. Memluk’ta gölge oyunu 11.yy’dan beri biliniyordu, kendisine sunulan oyunu çok beğenmiş sanatçıları İstanbul’a davet etmiştir.

I. Selim İstanbul’a 600 Mısırlı ile döner. Dışarıdan sanatçı ve değerli sanat eserleri getirmek gelenek olmuştur.

Hamedan haritası, İran







Geçiş Evresi (1520 - 1574)

Bu dönemde üretilmiş 50 minyatürlü eser vardır. Büyük bir kısmı Kanuni döneminde (1520-66) II. Selim nakkaşhane ye destek olmuştur. Sarayda dışarıdan gelen nakkaşlardan Şiraz-tebriz –safevi üsluplarını minyatürlere yansıtmışlardır. Batılı sanatçılar içinde kimin hangi ülkeden geldiği gösteren takma adı vardır. Örneğin Macar nakkaş Pervane. Macaristan hakkındaki minyatürleri onun yaptığı büyük olasılıktır. Bu evrede edebi eserlerin çoğunluğu İran klasikleri çok sayıdadır. Nizami Hamse, Leyla ile mecnun, iskendername gibi mesnevilerden oluşur. Firdevsi- Tusi, Şehname çok sayıda minyatürlü yazması bulunmaktadır.

Harita



Bu evrede edebi eserler sayıca çok olmakla sultanların yaşamlarını etkinliklerini anlatan şehnameler, seferleri anlatan gazavatnameler önem kazanmıştır.


Bunların ilki Şükri’nin Selimname adlı mesnevi biçimdeki manzum eseridir. Bu minyatürde Osmanlı ordusunun Safevi ordusunun karşılaşması gösteriliyor.

Tebriz haritası


Kanuni Sultan Süleyman dömeminin en önemli sanatçısı Matrakçı Nasuh tur. Tarihçi, Matematikçi, sporcu, silahşör, hatta ve nakkaştır. İnsansız kent resimleriyle minyatür sanatında yeni bir tür yaratmıştır. 1534-35 İran ırak seferini anlatan 128 minyatür vardır. Ordunun İstanbul Tebriz arasındaki duraklanan kentlerin 16.yy’da ki gerçek görüntülerini çizmiştir. Diğer bir eseri Süleymanname Nice, Cenova gibi kalelerin Barbaros komutasındaki Osmanlı minyatürlerini yapmıştır. Diğer eseri Tarih-i sultan Beyazıt Osmanlı donanmasına ait gemileri kale ve kentlerin minyatürünü yapmıştır.



Ka
nuni döneminde saray nakkaşlarının albümlerde yaptıkları tasvirler çok akıcı, çok ince çizgi ve figürlerle sanat eseridir. Albüm ressamlığında tezhipçi Karamemi, Şah kulu’nun ortak eseri bu inceliğin en seçkin örnekleridir. Yeni bir üslup saz yaprağı, saz yolu mürekkep ve fırça ile boyasız yada sönük boyalarla yapılan resim tekniğidir. Bu yolda pek çok albümde resimleri bulunan bir başka nakkaş 16.yy sonları Veli Can'dır.

MyStery isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
9 Üyemiz MyStery'in Mesajına Teşekkür Etti.