Tekil Mesaj gösterimi
Eski 06.08.11, 03:36   #3
Basakca
Yönetici

Basakca - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Aug 2009
Konular: 2209
Mesajlar: 13,401
Ettiği Teşekkür: 85359
Aldığı Teşekkür: 82599
Rep Derecesi : Basakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Ruhsuz
Standart Cevap: Osmanlı Çarşıları | Geleneksel Meslek Örgütlenmeleri Ve Anadolu Çarş

Resim
Urfa Çarşısı
Fotoğraf: Umut Kaçar



Kavaflar, köşkerler, yemeniciler, saraçlar, semerciler, nalbantlar bir arastada; kasaplar, kebapçılar, aşçılar başka, manifaturacılar, yorgancılar, takkeciler, yağlıkçılar, terziler, kürkçüler, kapamacı dükkânları, yün, pamuk, iplik satıcıları bir başka arastada faaliyet gösterirdi.

Halk, arasta yerine “iç/içi”derdi. Kavaflar içi, kavaflar arastası demekti. Saatçilik, kuyumculuk, çilingirlik gibi zanaatlar, küçük yerleşimlerde birer ikişer dükkânla diğer arastalar içinde işyeri bulabilirdi. Baharatçılar, aktarlar, çubukçu, lüleci ustaları, sahaflar, kâğıtçılar, daha küçük arastalarda veya birkaç dükkânda iş tutuyorlardı.




Resim

Ayakkabıcılar Çarşısı - Bursa
Fotoğraf: U. Kaçar



Anayollar üzerindeki kervansarayların çevresinde de yolculuk gereksinimlerinin karşılandığı arastalar bulunurdu ki örneğin Anadolu’da İncesu, Trakya’da Lüleburgaz, bu başlangıçla kentleşme sürecini yakalayan yerlerdendir. Lüleburgaz’da, Sokollu Külliyesi’nin 250 metrelik bir sokağın iki yanında sıralanan kavaflar arastası ilginç bir örnektir. Müstakil arastalar (Edirne Ali Paşa) olduğu gibi, birbirine bağlı arastalar, orta avlulu bir han içinde kurulu (Kapalıçarşı Zincirli Han) gibi yarı arasta yarı han işlevli örnekler yanında, bir hayır kurumuna bağlanan arastalar da vardı.

Vakıf arastaları; işlevinin sürekliliği gereği çoğunca kârgir inşa edilir; akarıyla cami, medrese, hamam, darüşşifa, imaret, mektep vb hayır kurumları yaşatılır; mütevelli, vakıf nazırı ve diğer vakıf görevlileri, vakıfnamedeki koşullara göre kira gelirlerini hizmet ve onarım giderlerine sarf ederlerdi.




Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Arastası – İncesu (Kayseri)
Fotoğraf: G. Kızılkayak


Kaynakça: Evliya Çelebi Seyahatnamesi C. 1-10; O. Nuri Ergin, Mecelle-i Umur-ı Belediye, C. I,; M.Zeki Pakalın, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü I; C. Esad Arseven, Türk Sanatı Tarihi; Mustafa Cezar, Tipik Yapılarıyla Osmanlı Şehirciliğinde Çarşı ve Klasik Dönem İmar Sistemi, İstanbul, 1985; Gündüz Özdeş, Türk Çarşıları, 1998; Osman Ergin , Mecelle-i Umur-ı Belediye I, s 575 vd; İstanbul Ticaret Tarihi I (haz. A. Kal’a ve diğerleri), İst. 1997; İstanbul Esnaf Birlikleri ve Nizamları (Haz. A. Kal’a) İst. 1998; E.Erdenen, İstanbul Çarşıları ve Kapalıçarşı, İst., 1965
Bedestenler de bir tür arasta olmakla birlikte, kentin en varsıl ve daha çok para ve kıymetli emtia alışverişiyle uğraşan zümrenin kümelendiği, planı ve mimari yapısıyla da kısmen farklıydı.

Her sabah esnaf zümreleri kendi geleneklerine göre dua kubbesi altında veya arasta avlusunda toplanıp dua ettikten, alışveriş kurallarını yineleyen yiğitbaşını dinledikten sonra dükkânlarını açarlardı.





Osmanlı Dönemi Çarşıları



Çarşıların seçiminde 17. yüzyılda yaşayan ünlü gezginimiz Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sin esas alınmıştır. Evliya Çelebi’nin not ettiği Osmanlı çarşıları arasında bedesten, kapalıçarşı, arasta gibi yapılarını büyük ölçüde koruyanları anlatılmıştır. Çarşı yapılarının özgünlüğü korunamasa da geleneksel üretimlerini bugüne taşıyabilmiş kent çarşılarını bu seçkiye dahil edilmiştir.





__________________
"Ey egosu boyundan büyük insan..
Bir gün ölüp toprak olacaksın. Bir tohum filizlenecek ot olacaksın, bir öküz seni yiyecek ve sıçtığı bok olacaksın.. Yani hep aynı kalacaksın."

Basakca isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
16 Üyemiz Basakca'in Mesajına Teşekkür Etti.