Tekil Mesaj gösterimi
Eski 20.12.11, 13:02   #8
Karagöz
Uzman Üye

Karagöz - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Nov 2011
Konular: 327
Mesajlar: 1,764
Ettiği Teşekkür: 1986
Aldığı Teşekkür: 8997
Rep Derecesi : Karagöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmedeKaragöz muhteşem bir gelişmede
Ruh Halim: none
Thumbs up Cevap: İşte Dünyanın İlkleri

Alıntı:
Orjinal Mesaj Sahibi SuLTaN Mesajı göster
Öncelikle şunu belirtmem gerekiyor ki, "ilk"e sıfat diyemeyiz. Kelimeler, kullanıldığı yere göre, bağlam içindeki göreviyle adlandırılır. "İlk roman" dersek sıfattır, "ilklerden" dersek ad görevindedir. Her kelime için geçerli bu. Bu açıklamadan sonra şunu anlamak ve kabul etmek de daha kolay olacaktır ki, görevi değişkenlik gösteren bu tarz kelimelere tekil çoğul göndermesi yapmak da pek doğru değildir. Bunları Prof. Dr. Kerime Üstünova'dan aldığım bilgilere dayanarak söylüyorum.

"-lar, -ler" çoğul eklerine gelince... Yukarıdaki yorumlarımı sosyal bilimler için yaptığımı belirtmiştim. Ona dayanarak açıklamamı yapacağım. Örneğin; bir roman için "ilk roman" dedik. Ancak bir süre sonra yapılan araştırmalar gösterdi ki "ilk" sıfatını verdiğimiz romandan önce yazılan bir roman daha var. Bu iki eser arasındaki zaman farkı çok az yahut ikisinin de tam yazılış tarihi belli değil. Durum böyle olduğunda hangisinin ilk olduğunu bilemeyiz ve bu noktada "ilkler" kelimesini kullanabiliriz. Bu tarz örnekler en azından edebiyat dünyasında çok fazla olduğu için, eserlere "ilk" demekten sakınılarak "ilklerden, ilk eserlerden" kullanımının uygun olduğu düşünülüyor. Dil, buna müsaade ediyor ve bir anlam karmaşası yahut bozulma gözetilmiyor. Bunları da Prof. Dr. Alev Uğurlu'dan aldığım bilgilerle rahatlıkla söyleyebilirim.

Lakin her alanda olduğu gibi dil alanında da birbiriyle çelişen bilim insanları olacaktır. Benim bu belirtmiş olduklarımı kabul edenler de etmeyenler de mevcuttur. Ben, kabul edenlerdenim ama bilim insanı değilim.

Bu konuda daha fazla bilgi almak için yukarıda isimlerini vermiş olduğum şahısların ve ek olarak da Prof. Dr. Hatice Şahin'in makalelerinden faydalanabilirsin Karagöz.


Uzun ve benim gibi edebiyat bilgisinden yoksun bir kulu da bilgilendirici bu yazı için size ne kadar teşekkür etsem azdır Sayın Sultan Vermiş olduğunuz kaynaklara başvuracağım.

Ancak bir noktaya değinmem gerekiyor. İlklerden demektense, ilk ..."lardan" demek benim aklıma daha çok yatıyor ve daha doğru bir kullanımmış gibi geliyor. Burada "ilk"in çoğul eki alarak kullanılmasının hata olduğunu düşünüyorum hala. Çünkü mantıken, herhangi bir materyalin, fikrin, üretimin, ya da ilk sıfatını önüne alarak açıklanabilecek herhangi bir ismin, tek bir konudaki "ilk"i sadece bir tane olur. "İlk"leri olmaz. "İlk"leri olabilmesi için, alt kategorilendirme yapılması gerekir. Mesela şu şekilde açıklayayım; Arabanın ilklerinden bahsedeceğiz diye düşünelim. Sıralamayı şu şekilde yapabiliriz;

İlk Lastik, ilk motor, ilk sürüş v.s v.s v.s

şeklinde açıklama yaparız. Bunların yanında sizin bahsettiğiniz gibi "ilk ...lar-ler" ekini ekleyerek te kullanabiliriz. Fakat "İlkler" olarak kullanabileceğimiz yer sadece ve sadece ana başlıktır diye düşünüyorum ve zaten başlığımız, sizin de takdir ettiğiniz gibi "Dünyanın İlkleri" Bilmem yanılıyor muyum
__________________
Karagöz isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
4 Üyemiz Karagöz'in Mesajına Teşekkür Etti.