Tekil Mesaj gösterimi
Eski 07.04.13, 16:34   #1
SuLTaN
Fosforlu

SuLTaN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Oct 2009
Konular: 708
Mesajlar: 4,453
Ettiği Teşekkür: 36956
Aldığı Teşekkür: 24738
Rep Derecesi : SuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyorSuLTaN karizması günden güne artıyor
Ruh Halim: Huzurlu
Standart Düzeltme İşaretinin Kullanımı (İnceltme, Uzatma, Şapka İşareti)




Düzeltme işareti(^), bir noktalama işareti ve bir tipografik işarettir. "İnceltme işareti, şapka işareti ve uzatma işareti olarak da adlandırılır. Teknik olarak işaretlendiği (üstünde bulunduğu) değil bir önceki harfi inceltir. Kural oluşturulurken kabul edilen bu durum genel geçer olarak Türkçe diline yerleşmiştir. Teknik olarak Türkçe dilinde hiç bir sesli harf incelmez. İnceltme işareti sessiz harfleri incelterek düzeltme yapar. Yine teknik olarak inceltme işareti sadece sesli harflerin üzerine konularak (işaretlenerek) hece uzaması sağlanır.



Alfabetik sıralamalarda kısa ünlüler önce gelir. Örneğin "alem" kelimesi "âlem" kelimesinden önce yazılır.


Düzeltme işaretinin kullanılacağı yerler aşağıda gösterilmiştir:

1. Uzatma Amaçlı: Yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine konur:
  • adem (yokluk), âdem (insan)
  • adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık)
  • alem(bayrak), âlem (dünya, evren)
  • aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun)
  • hal (sebze, meyve vb. satılan yer), hâl (durum, vaziyet)
  • hala (babanın kız kardeşi), hâlâ (henüz)
  • hakim: hikmet sahibi, hâkim: yargıç
  • rahim (esirgeme), rahîm (koruyan, acıyan)
  • şura (şu yer), şûra (danışma kurulu) vb.
! Eğer bu tür bir karışıklık meydana gelmiyorsa düzeltme işareti kullanılmaz.

Örnek: tarih, cahil, takip, layık.


UYARI:
Katil (<katl = öldürme) ve kadir (<kadr = değer) kelimeleriyle karışma olasılığı olduğu hâlde katil (ka:til = öldüren) ve kadir (ka:dir = güçlü)kelimelerinin düzeltme işareti konmadan yazılması yaygınlaşmıştır.




2. İnceltme Amaçlı:
Arapça ve Farsçadan dilimize giren birtakım kelimelerle özel adlarda bulunan ince" g, k " ünsüzlerinden sonra gelen "a ve u" ünlüleri üzerine konur:
dergâh, gâvur, karargâh, tezgâh, yadigâr, Nigâr; dükkân, hikâye, kâfir, kâğıt, Hakkâri, Kâzım; gülgûn, merzengûş; mahkûm, mezkûr, sükûn, sükût vb.

! Kişi ve yer adlarında ince "l "ünsüzünden sonra gelen "a ve u" ünlüleri de düzeltme işareti ile yazılır:
Halûk, Lâle, Nalân; Balâ, Elâzığ, İslâhiye, Lâdik, Lâpseki, Selânik vb.

3. Nispet i'si:
Nispet ekinin, belirtme durumu ve iyelik ekiyle karışmasını önlemek için kullanılır:
  • askerî: askerlikle ilgili (askerî okul), askeri: "asker"in belirtme hâli (Türk askeri)
  • dinî: dinle ilgili, dinsel (dinî bilgiler), dini: "din"in belirtme hâli (İslam dini)
  • ilmî: ilimle ilgili, bilimsel (ilmî tartışmalar), ilmi: "ilim"in belirtme hâli (fizik ilmi)
  • millî: milletle ilgili, ulusal (millî meseleler), milli: mili olan
  • resmî: devletin olan, devletle ilgili (resmî kuruluşlar), resmi: "resim"in belirtme hâli (Atatürk'ün resmi)

! Eğer bu tür bir karışıklık meydana gelmiyorsa düzeltme işareti kullanılmaz.
Örnek: siyasi, hukuki, insani, iktisadi...


! Nispet i'si alan kelimelere Türkçe ekler getirildiğinde düzeltme işareti olduğu gibi kalır.
Örnek: millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik...


Kaynak 1

Kaynak 2

SuLTaN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
8 Üyemiz SuLTaN'in Mesajına Teşekkür Etti.