Tekil Mesaj gösterimi
Eski 30.09.13, 17:05   #2
Aristo
Müdavim

Aristo - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Feb 2013
Konular: 986
Mesajlar: 10,472
Ettiği Teşekkür: 46007
Aldığı Teşekkür: 39571
Rep Derecesi : Aristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardırAristo şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Huzurlu
Standart Cevap: Atatürk dönemi ve Osmanlı borçlarının ödenmesi

Osmanlı'dan Kalan Borçların Ödenmesi



Giris:


Osmanlı Devleti ilk dıs borcu 1854’de aldı ve 20 yılda borç sarmalına girerek iflas etti. 1881’de Düyun-u
Umumiye %daresi kuruldu. Devlet Avrupa’nın mali denetimine girdi ve ülke yarı sömürge haline geldi.
Yarı sömürge durumundaki %mparatorluk, Almanya’nın yanında girdigi Birinci Dünya Savası’ndan yenilerek
çıktı. 30 Ekim 1918’de imzaladıgı Mondros Mütarekesi ile tam bir dagılma ve paylasılma sürecine
girdi.10 Agustos 1920’de imzalanan Sevr Antlasması ile de tarihten silindi. (Antlasmada dikkati çeken
husus, metninde artık “Osmanlı Devleti” ibaresinin olmayısıdır. Bütün hükümlerde artık “Türkiye” vardır.)
Sevr Antlasması’nın en agır hükümleri, (Türkiye’nin mali denetimine iliskin olanları)

Mali Hükümler bölümündeydi.
Bölüm, otuz madde (231-261’nci maddeler) ve bir Ek’ten olusmaktaydı.
Antlasmanın 231’nci maddesi, mali hükümlerle ilgili gerekçeleri sergilemekteydi:

“Türkiye bu savas nedeniyle Müttefiklere büyük kayıplar verdirmistir. Türkiye’nin bunlara karsı tazminat
ödemesi gerekir. Türkiye küçük ve kaynakları kıt bir ülkedir. Hem bu tazminatları ödemesi, hem de gelismesi
gerekir. Bunun için gerekli önlemleri almak amacı ile bir

Maliye Komisyonu kurulacaktır..”

Antlasmanın 232-261’nci maddeleri ise, Maliye Komisyonu’nun statüsünü ve Osmanlı %mparatorlugu’ndan
kalan borçlarla ilgili hususları açıklamaktadır:


*”Türkiye bütçesi, Parlamentodan önce Maliye Komisyonu’na verilecek ve onun yapacagı degisikliklerle
Parlamentoya sunulacaktır. Parlamentonun yapacagı degisiklikler de Maliye Komisyonu tarafından
vize edilecektir. Maliye Komisyonu, Bütçenin uygulanmasını da denetleyecektir.
Türk parasının degerini Maliye Komisyonu saptayacaktır. Türkiye’nin bütün gelirleri

(Düyun-u Umumiye idaresi’ne verilenlerin dısındakiler) Maliye Komisyonu’nun emrine verilecek, bunların kullanılmasını Maliye Komisyonu düzenleyecektir.

*
Maliye Komisyonu’nun onayı olmadan Türkiye iç ve dıs borçlanmaya gidemeyecektir. Maliye Komisyonu
Türkiye’nin borçlarının ödenmesini ve taksitlendirilmesini de düzenleyecek ve denetleyecektir.

*
Kurulacak Maliye Komisyonu’nun görevi, Türkiye’nin bütün dıs borçları ödenene kadar devam edecektir.”

Görüldügü gibi Batı, Anadolu’nun küçük bir parçasına sıkıstırılan Türkiye’yi tam bir sömürge haline getirmeye
karar vermisti.


Lozan Barıs Antlasması ve Borçların Ödenmesi:

24 Temmuz 1924’te imzalanan Lozan Antlasması, Sevr’i ortadan kaldırdı. Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuki,

iktisadi ve mali açılardan temelleri atıldı ve sınırları belirlendi. Yeni Türk Devleti Osmanlı borçlarının
düzenlenmesini ve tasfiyesini gerçeklestirdi.
Lozan Antlasması’nın II’nci Bölümü,
Mali Hükümler baslıgı altında, I ve II’nci Kesimlerden meydana gelmistir. I’nci Kesim, Osmanlı Kamu Borçları baslıgı altında 46-57’nci maddeleri ve borçları gösteren bir çizelgeyi, II’nci Kesim ise, Çesitli Hükümler baslıgı altında 58-63’ncü maddeleri kapsamaktadır.

Lozan Antlasması ile;

-
Kapitülasyonlar kaldırıldı.

-
Osmanlı Devleti’nden kalan borçların, hem Balkan Savasları’ndan, hem de 1 Agustos 1914’den sonra
Osmanlı Devleti’nden ayrılmıs olan devletler arasında, her birinin aldıgı arazinin geliri ile orantılı olarak
paylastırılması kabul edildi.


-
Müttefiklerin, ödemenin altın veya sterlin ile yapılması konusundaki istekleri kabul edilmedi. Konunun
ileride karsılıklı olarak görüsülerek kararlastırılması hususunda anlasmaya varıldı.

-
Osmanlı Devleti’nin kamu borçları, Antlasmanın II. Bölüm, I. Kesim’ine göre asagıdaki sekilde tespitedildi: (2)


Birinci Kesime
Ilisik Ek 1
1 Kasım 1914 tarihinden önceki Osmanlı Kamu Borçları Çizelgesi

A Bölümü


Borçlanma Sözlesme Tarihi Faiz (%) Itfa Devresi Çıkaran Banka
1903 Birlesik Borçlar 1906 4 - -
Ikramiyeli Türk Tahvilleri 1870 4 - -

Osmaniye 1890 4 1931 Osmanlı Bankası
Tömbeki 1893 4 1954 Osmanlı Bankası


ark(Rumeli) imendiferi 1894 4 1957 Deutsche Bank
Yüzde 5 1896 1896 5
Gümrük 1902 1902 4
1958 Osmanlı Bankası
%4 1903 Balık Avcılıgı 1888, 1903 4 1958 Deutsche Bank
Bagdat birinci tertip 1903 4 2001 Deutsche Bank
%4 1904 1903 4 1960 Osmanlı Bankası%4 1901-1905 1901,1903,1905 4 1961 Osmanlı Bankası

Teçhizatı askeriye 1905 4 1961 Deutsche Bank
Bagdat ikinci tertip 1908 4 2006 Deutsche Bank
Bagdat üçüncü tertip 1908 4 2010 Deutsche Bank
%4 1908 1908 4 1965 Osmanlı Bankası
%4 1909 1909 4 1950 Osmanlı Bankası
Soma-Bandırma simendiferi 1910 4 1992 Osmanlı Bankası

Hüdeyde-Sana simendiferi 1911 4 2006 Banque Perier (Fr.)
Gümrük 1911 1910 4 1952 Deutsche Bank
Konya Ovası sulaması 1913 4 1932 Deutsche Bank
Dok tersane ve insaatı 1913 5,5 1943 Deutsche Bank
%5 1914 26.4.1914 5 1962 Osmanlı Bankası
Tütün avansı 1913 - - Tütün Rejisi
%5 1911 Hazine tahvilatı

(Harp gemileri alımı)
1911 5 1916(*)

Türkiye Milli Bankası
Bank-ı Osmani 1912 Hazine tahvilatı 1912 6 1915 (*) Osmanlı Bankası
Dogrudan dogruya çıkarılan
tahvilat dahil. 1913

159.742.351 lira
5 1918 (*) Periye veürekası
Avanslar
Avanslar Sözle
Kesme tarihi Itibari anapara Faiz (%)

Bagdat irketi 1908 300.000 7
Fenerler Idaresi, 1904 55.000 8
Fenerler idaresi 1907 300.000 7
Köstence Kablo idaresi 1904 17.335 4
Tünel Şirketi 3.000
Yetimler Sandıgı
Muhtelif tarihlerde
153.147
Deutsche Bank 1912 33.000 5,5
Fenerler Idaresi 1913 500.000 7
Anadolu Demiryolu irketi 1914 200.000 6

Toplam 1.561.482
Genel Toplam 161.303.833
(*)
54’ncü maddeye müracaat.

54’ncü Madde:
“Isbu kesime ekli çizelgenin (A ) bölümünde sayılan 1911, 1912 ve 1913 Hazine Tahvilleri,
sözlesmelerde belirlenmis ödeme tarihlerinden baslayarak on yıl süre içinde kararlastırılmıs olan faizleriyle
birlikte ödenecektir.”

Lozan Antlasması 6 Agustos 1924’de yürürlüge girdi. Antlasmanın 47’nci maddesine göre, kurulmusolan Osmanlı Kamu Borçları Meclisi, Kasım 1924’de borçların yıllık ödeme miktarını borçlu devletlere teblig etti. Tebligde, ödemelerin altın ve kıymetli para ile ödenecegi belirtiliyordu. Bu duruma, Türkiye,
%ngiltere, Yunanistan ve Fransa, Cemiyet-i Akvam nezdinde itiraz ettiler. Cemiyet-i Akvam, 10 Aralık 1924’de bir hakem seçti. Hakem, 18 Nisan 1925’de kararını verdi.

Karara göre;

3
-
Ödemelerin hangi parayla yapılacagı ve ödeme sartları ilgili taraflar (borçlu devletler ile alacaklı temsilcileri) arasında yapılacak görüsmelerde tespit edilecekti,

-
Borçlar cetveli, Antlasma ile tespit edildiginden, buna itiraz dikkate alınmayacaktı,

-
Türkiye, savas öncesi Osmanlı borçlarının yüzde 67’sini ödeyecekti.

-
Geriye kalan borçların yüzde 11’ni Yunanistan, Yüzde 8’ni Lübnan ve Suriye, yüzde 14’nü ise, Balkan Savaslarından sonra Osmanlı %mparatorlugu’ndan toprak kazanan ülkeler ödeyecekti.
Hakem kararından sonra Türkiye’nin ödemekle yükümlü oldugu Osmanlı Borçları asagıdaki tabloda görülmektedir: (3)

LOZAN ANTLAŞMASI SONRASINDA TÜRKIYE’NIN KABUL ETTIGI OSMANLI BORÇLARI
(Türk Lirası)
Borçlar Tutarı

Birlesik Borçlar 22.487.907

Ikramiyeli Türk Tahvilleri 6.052.611
1890 Osmaniye 900.176
Tömbeki 247.189
1894 ark (Rumeli) Demiryolları 990.287
%5 1896 1.443.157
Gümrük 1902 5.006.029
1903 Bagdat I’nci Tertip 1.446.124
1903 Balık avı 1.376.510
%4 1904 1.635.798
%4 1901-1905 3.139.614
1905 Teçhizat-ı Askeriye 1.443.664
1908 Bagdat II’nciTertip 2.917.607
1908 Bagdat III’ncü Tertip 3.215.587
% 4 1908 2.857.336
%4 1909 4.172.525
1910 Soma-Bandırma Demiryolu 1.002.094
1911 Hüdeyde-Sana Demiryolu 590.360
Gümrük 1911 3.860.078
1913 Konya Ovası Sulaması 531.391
1911 Hazine Bonoları 3.521.936
1912 Hazine Bonoları 10.038.612
1913 Hazine Bonoları 10.502.386

(A) BÖLÜMÜ
1914 Borçlanması 16.830.154
TOPLAM 106.269.126
Bagdat Ortaklıgı 300.000
Fenerler Yönetimi 855.000
Köstence Kablosu Ortaklıgı 17.335
Tünel Ortaklıgı 3.000
Öksüzler Egitim Sandıgı 153.147
Deutsche Bank 33.000

(B) BÖLÜMÜ
(Avanslar)
Anadolu Demiryolları 200.000
TOPLAM 1.561.482
GENEL TOPLAM 107.830.608

Hakem kararı dogrultusunda, Türk hükümet temsilcileriyle, alacaklıların temsilcileri arasında Agustos 1925’de baslayan görüsmeler Haziran 1928’de sonuçlandı. 13 Haziran 1928’de Paris’te borçların ödeme sartlarını belirleyen bir sözlesmeye imzalandı. Sözlesmeye göre;
-
Lozan Antlasması’nda 10 yılda ödenmesi öngörülen hazine bonolarının ödeme süresi 20 yıla, yine 20 yılda ödenmesi öngörülen borçların ödeme süresi ise 30 yıla çıkarıldı.

4
-
Borçların, borç sözlesmelerinde (1894-1914 arasında yapılan sözlesmeler) yazılı dövizler üzerinden veya altın lira ile yapılması kabul edildi.

-
Türkiye 1912 öncesindeki Osmanlı borçlarının yüzde 62.54’nü, daha sonra alınan borçların ise yüzde 73.59’unu ödeyecekti.
Buna göre Türkiye Cumhuriyeti, faiz ve anapara olarak 1929’dan itibaren asagıdaki tabloda görülen miktarları ödeyecekti:

1928 PARIS SÖZLEMESINE GÖRE TÜRKIYE CUMHURIYETI’NIN ÖDEME PLANI (*)
(Altın Türk Lirası)
Yıl Ödenecek Miktar (Her yıl)

Haziran 1929’dan-Mayıs 1936’ya kadar 7 yıl 2.000.000
Haziran 1936’dan-Mayıs 1942’ye kadar 6 yıl 2.380.000
Haziran 1942’den-Mayıs 1947’ye kadar 5 yıl 3.180.000
Haziran 1947’den-Mayıs 1952’ye kadar 5 yıl 2.780.000
Haziran 1952’den-Borç bitimine (1959) kadar 3.400.000
ÖDENECEK TOPLAM ANA PARA 81.880.000
Faiz
25.648.461

ANA SÖZLEŞME SONRASI KABUL EDILEN BORÇ 107.528.461

(*) Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Dıs Borçlar (Düyun-u Umumiye). Faruk YILMAZ, Berikan Basın Yayın LTD. TI. 2003,
ANKARA

Bu sözlesme ile birlikte, aynı tarihte, yine Paris’te, Türk Heyeti Baskanı Paris Büyükelçisi Fethi (Okyar) Bey ile Osmanlı Düyun-u Umumiye Meclisi temsilcisi arasında Osmanlı Düyun-u Umumiye %daresi’nin tasfiyesiyle ilgili olarak bir sözlesme imzalandı. Sözlesmeye göre; Osmanlı Düyun-u Umumiye Meclisi Paris’e nakledilecek, bunun için Türk hükümeti Meclis’e nakit olarak 5.000 sterlin verecek, Meclis de bütün görevlerini ve Türkiye’deki tüm gayrimenkul varlıgını Türkiye’ye devredecekti.
Paris Sözlesmesi 1 Aralık 1928’de TBMM tarafından onaylandı. Hükümet, 12 Agustos 1929’dan itibaren,Eski Osmanlı mparatorlugu %5 Faizli 1928 Hazine Bonolarını çıkardı. Sözlesmede belirtilen taksitler, 1929, 30, 31 ve 32 yıllarında, yıllık 2 milyon altın Türk lirası olarak tam ve zamanında ödendi.
1929 dünya ekonomik bunalımı ile birlikte Türkiye Düyunlar Meclisi’ne, bunalım nedeniyle tarafların sıkıntıya düsebilecegini belirtip, 1928 Sözlesmesi’nin tekrar görüsülmesini teklif etti. Türkiye’nin önerisi, senelik faiz ve amortisman (anapara) bedeli olarak 800.000 altın Türk lirası ödenmesiydi. Böylelikle iki milyon altın lira olan yıllık borç taksiti 800.000 altın liraya indirilmis olacaktı. Uzun görüsmelerden sonra Türk Hükümeti temsilcileri ile hamillerin temsilcileri arasında 22 Nisan 1933’de Paris’te bir anlasmaya varıldı.
Anlasmaya göre;

-
Türk hükümetinin teklif ettigi yıllık borç ödemesi miktarı 800.000 altın liradan 700.000 altın liraya indirildi,
itfa müddeti (borç vadesi) 50 yıla çıkarıldı,

-
Sözlesme ile borçların en kıymetli dövizle ödenmesine son verildi. Ödeme akçesi olarak Fransız frankı belirlendi. Bu kapsamda 1928 Sözlesmesi’nden kalan 107.528.461 liralık borç, 8.578.343 altın lira olarak yeniden tespit edildi ve Fransız frankına çevrildi. O tarihte bir altın TL.=112.217 frank oldugundan, Türkiye
Cumhuriyeti’nin borcu 962.636.000 frank olarak tespit edildi. Yine o tarihte 1TL.=12 frank oldugundan, Türkiye’nin borcu 80.219.666 liraya indi.(4) Türkiye Cumhuriyeti, 1933’den itibaren faiz ve amortisman olarak yılda 700 bin altın lira karsılıgı Fransız frangı ödeyecekti.
Antlasma 28 Mayıs 1933’de TBMM tarafından onaylanarak yürürlüge girdi. Borcun adı da Yüzde 7.5
Faizli Türk Borcu olarak tespit edildi. Hükümet 1 Ekim 1933’den itibaren Türk borçlarını kapsayan yeni tahviller bastırıp eskileriyle degistirmeye basladı. 1933, 1934 ve 1935 yıllarında, yıllık 700 bin altın Türk lirası karsılıgı Fransız frankı, Düyun Meclisi’ne tam ve zamanında ödendi.
İkinci Dünya Savası’nın ufukta görülmeye basladıgı günlerde gerek uluslararası piyasalarda para karsılıgı mal almak yerine, Kliring sisteminin (malın malla takası) uygulanmaya baslaması, gerekse hazırlanmakta olan II’nci Bes Yıllık Plan nedeniyle Türkiye’nin genis ölçüde dövize ihtiyaç duyması, hükümeti bir
ödeme kolaylıgı aramaya itti. Bu kapsamda Fransa ile 4 Mayıs 1936’da Paris’te bir ödeme planı antlasması imzalandı. Antlasma Düyun Meclisi tarafından kabul ve alacaklılara teblig edildi. 1936–1940 dönemi için geçerli olan bu anlasmaya göre;
-
Türk Hükümeti her yıl, yıllık taksitlerin (700 bin altın lira) yüzde 50’sini teskil eden yaklasık 42.500.000 Fransız frangını döviz olarak ödeyecek, diger yüzde 50’yi teskil eden miktar için ise Fransız hükümeti Türkiye’den mal alacaktı. Fransa bu malların ithali için gerekli kolaylıkları gösterecekti.
Türk Hükümeti 1936, 37 ve 38 yıllarına ait taksitleri zamanında ödedi. 5 Nisan 1938’de Düyun Meclisi’ne bir mektup yazılarak, döviz saglamaktaki güçlükler nedeniyle, faiz ve anaparanın tamamının mal bedeliyle Fransız frangı üzerinden ödenmesi için yeni bir anlasma teklif edildi.
18 Temmuz 1938’de Türk ve Fransız Hükümetleri arasında Paris’te yapılan antlasmaya göre;

-
Türk dıs borçları, taksitlerin yüzde 50’si döviz, yüzde 50’si mal bedeli olarak degil, yüzde 100’ü mal bedeli olarak ödenecek, bu mallar kurulacak bir Fransız–Türk Sirketi tarafından Fransa’ya satılacak ve bedeli Düyun Meclisi tarafından alacaklılara Fransız frangı olarak ödenecek,

-
Türk hükümeti, Fransa tarafından satın alınacak yıllık 400 bin ton kömürün, (yıllık borç taksitlerinin karsılıgı olan meblag) Fransız sömürgelerine ve Fransa’nın himayesindeki memleketlere ihracı hususunda, Fransız–Türk Ticaret Sirketine izin verecekti.
Antlasma dogrultusunda, 1938, 1939 ve 1940 yıllarında, taksit bedelleri Türk lirası olarak Düyun Meclisine ödendi. Meclis de bu paraları Fransız frankına dönüstürmesi için Sirket’e verdi. Sirket de alacaklılara peyderpey Fransız frankı üzerinden ödeme yaptı.
İkinci Dünya Savası’nın çıkmasıyla birlikte Türk Hükümeti, Düyun Meclisi’nin, Türk dıs borçlarına iliskin görevinin sona ermesi gerektigine, bu nedenle de, borçlar servisi görevini kendi üzerine almaya karar verdi. Bu dogrultuda 30 Eylül 1940’ta, Paris’teki Düyun-u Umumiye Meclisi’yle olan ilgisini ve Meclis’e ödenen komisyonu kesti. Borçların ödenmesini bizzat üstlendi.
Türk Hükümeti 25 Mayıs 1944’de, borçlarına iliskin tahvilleri erken ödeyecegini ilan etti. Alacaklılar ellerindeki tahvilleri 10 yıllık süre içinde ibraz edeceklerdi. %braz edilmeyen tahviller zaman asımına ugrayacaktı.
Zaman asımı tarihi 25 Mayıs 1954’tü. Türkiye, 1933-1944 arasında asagıdaki tabloda gösterilen miktarı ödemisti:

1933 – 1944 YILLARI ARASINDA YAPILAN DIŞ BORÇ ÖDEMELERI (*)(TL)
Mali Yıl Ödenen Yıllık Taksitler

1933 – 1934 5.223.734
1934 – 1935 5.456.936
1935 – 1936 6.529.141
1936 – 1937 5.574.371
1937 – 1938 4.953.450
1938 – 1939 4.036.541
1939 – 1940 4.105.173
1940 – 1941 4.225.500
1941 – 1942 3.963.800
1942 – 1943 3.963.800
1943 – 1944 1.936.900
TOPLAM 61.250.516

TOPLAM BORÇ
(1933 Sözlesmesine Göre) 80.219.666
KALAN BORÇ 18.169.150
(*) Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Dıs Borçlar…age.

6
Hükümetin erken ödeme ilanıyla birlikte, yogun bir basvuru oldu. Hükümet bu tahvilleri 1944’den itibaren yılda 1.8 milyon liralık taksitlerle ödemeye basladı.
1954 yılında borçlar bitti.
Düyun %daresi’nin, Türkiye ile ilgili muhasebe arsivleri imha edildi.

Sonuç:


Görüldügü gibi, yüz yıl süren ve Osmanlı Devleti’nin yıkılmasına neden olan borçlanma sürecinden ve Düyun’u Umumiye %daresi’nden kurtulmak pek kolay olmamıstır. Düyun-u Umumiye sürecinden, bugün gümrük duvarları yıkılmıs, açık bütçeyi prensip haline getirmis, dıs borcu kamu açıklarının kapatılmasında
tek yol olarak gören, sonra da yeni krediler alabilmek için IMF programlarına harfi harfine uymak zorunda kalan ülkeye bakıldıgında, basta yöneticiler olmak üzere, herkesin alması gereken ibretli dersler oldugu görülmektedir. Tabi ders alındıgı takdirde. Aksi halde tarihin tekrarı kaçınılmazdır.
Tayfun UZUN
tayfun@uzun.us
KAYNAKÇA ve NOTLAR:
(1)
Mondros Mütarekesi, Yunanistan’ın Limni adasındaki küçük Mondros limanında, Agamemnon adlı -ngiliz zırhlısında
imzalandı. -ngiliz güldürü ya da mizah anlayısının, tarihin sislerine gömülüp gitmis olaydan binlerce yıl sonra,
efsaneden benzeri bir olay çıkarması ibret verici ve Batı’yı tanımamız açısından önemlidir: Türkler (yakısıklı Paris),
Anadolu’yu (Güzel Helen) Batı (Menelaos)’dan alıp kaçırmıslardır. Simdi Agamemnon, dört 30.5’luk ve on 24’lük
topuyla, 18 bin tonluk bir zırhlı olarak canlanmıs ve malını geriye almaya gelmistir. (Sevr Dosyası, Cahit Kayra, Boyut
Kitapları, Mayıs 1997, -stanbul.)
(2)Türkiye Cumhuriyeti’nin Uluslararası Temelleri: Lozan-Montrö, Reha Parla, Özdilek Matbaacılık LTD. Lefkosa.

(3)Osmanlıdan Cumhuriyet’e Dıs Borçlar (Düyun-u Umumiye)
Faruk YILMAZ, Berikan Basın Yayın LTD. ST-. 2003, ANKARA

(4) Osmanlıdan Cumhuriyete Dıs Borçlar...age

__________________
zafere kadar devrim
Aristo isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
10 Üyemiz Aristo'in Mesajına Teşekkür Etti.