Tekil Mesaj gösterimi
Eski 27.01.15, 14:12   #1
Dilaver
Moderator

Dilaver - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Oct 2012
Konular: 413
Mesajlar: 3,680
Ettiği Teşekkür: 18752
Aldığı Teşekkür: 20028
Rep Derecesi : Dilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardırDilaver şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Uykucu
Standart Ankara'nın Başkent Oluşu



13 Ekim 1923




Ankara'nın Başkent Oluşunun Tarihsel Süreci


Mustafa Kemal Paşa, Erzurum, Sivas Kongrelerinden sonra 27 Aralık 1919 günü Temsilciler Kurulu üyeleriyle birlikte Ankara´ya geldi.

O zamana kadar Osmanlı İmparatorluğu´nun başkenti İstanbul idi. Osmanlı Mebusan Meclisi son kez 12 Ocak 1919´da İstanbul´da toplandı. 16 Mart 1919 günü İngilizler İstanbul´a girdi. Önce meclisi bastılar. Bu olay üzerine birçok milletvekili Anadolu´ya geçti. Yakalananlardan çoğu tutuklandı. Artık Osmanlı Mebusan Meclisi´nin İstanbul´da toplanma olasılığı kalmamıştı. Milletvekillerinin toplanacağı ve ülkenin yönetileceği bir başkent gerekiyordu.

Ankara, Anadolu´nun ortasında, savaş cephelerine eşit uzaklıkta bir kentti. Savaşın yönetimi ve haberleşme, Ankara´dan kolaylıkla yürütülürdü. Dağılan Osmanlı Mebusan Meclisi üyeleri ile Sivas ve Erzurum Kongreleri´nde seçilen temsilcilerin bir yerde toplanması gerekiyordu. Bu nedenle 19 Mart 1919 günü Mustafa Kemal Paşa kimi illere ve komutanlıklara bir genelge gönderdi. Bu genelgede özetle; "Osmanlı Devletinin yaşamı ve egemenliğinin sona erdiği" bildiriliyor, "Türk ulusu kendi yaşamını ve bağımsızlığını koruyacaktır." deniliyordu. Bu genelgeden sonra temsilcilerle Osmanlı Mebusan Meclisi´nden gelen üyeler Ankara´da toplanmaya başladılar. Ankaralılar onları coşkuyla, sevinçle, sevgiyle karşıladı.




Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 günü, Ankara´da açıldı. Meclis, ilk oturumunda Mustafa Kemal Paşa´yı başkan seçti. Mustafa Kemal Paşa bundan sonra ülkeyi kurtarma çalışmalarını Anadolu´nun bu küçük kentinde sürdürdü. Ulusal Kurtuluş Savaşı´mızın planları bu yoksul kentte hazırlandı. Savaşın başarıya ulaşması için düzenli ordular kuruldu. Bu ordular İnönü´de, Sakarya´da, Dumlupınar'da düşmanı bozguna uğrattı. 30 Ağustos 1922'de kazanılan Başkomutanlık Savaşı ile Kurtuluş Savaşı'mız tamamlandı.

Yurdumuz düşmanlardan kurtulduktan sonra 13 Ekim 1923 günü İsmet Paşa ve dört arkadaşı Ankara´nın başkent olması için Türkiye Büyük Millet Meclisi´ne yasa önerisi verdiler. Öneri mecliste oylandı, kabul edildi. Böylece Ankara yeni Türkiye Devleti´nin başkenti oldu.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, devlet başkanı, başbakanlık, bakanlıklar, yüksek yargı organları, başkentte bulunur.
Ankara başkent olduktan sonra gelişti. Modern yapılar, büyük apartmanlar yapıldı. Yüksek okullar, üniversiteler açıldı. Fabrikalar, yeni iş yerleri kuruldu. Kent kısa sürede büyüdü, genişledi.

Ankara bugün nüfus yoğunluğu bakımından yurdumuzun ikinci büyük kentidir.

Her yıl 13 Ekim günü Ankara´nın başkent oluşu, düzenlenen büyük törenlerle kutlanır. Ankara Kalesi´nde başlayan bu törene özel giysileri içinde seymenler, öğrenciler, çeşitli dernek temsilcileri katılırlar. Törende yapılan konuşmalarda Ankara´nın başkent oluşunun anlam ve önemi belirtilir.


Ankara'nın Başkent Oluşu

Lozan Barış Antlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 23 Ağustos 1923 tarihinde 340,341,342 ve 343 sayılı yasalarla onaylanmıştı. Bu antlaşmanın 14 sayılı ek protokolüne göre, uzlaşma devletlerinin (İngiltere, Fransa, İtalya) orduları, bu onayı izleyen altı hafta içinde İstanbul'u boşaltarak Türk ordusuna teslim edeceklerdi. Düşman güçleri 2 Ekim 1923 günü İstanbul'u terk ettiler.

İstanbul'un kurtarılıp, fiilen yurt topraklarına katılması, yüzyıllarca Osmanlı devletine başkent olmuş bu kentin, hukuksal durumunun da saptanmasını gerektiriyordu. Oysa 23 Nisan 1920 tarihinden beri, Ankara yeni Türkiye devletinin fiili başkenti idi.

İşgalin sona ermesinden sonra, İstanbul'un yine eskiden olduğu gibi başkent olarak kalmasını isteyenler vardı. 1921 Anayasası'nda da başkent belirlenmemişti.

Bu gerekçe ile, Malatya milletvekili İsmet İnönü ve 14 arkadaşının;

Malatya : İsmet İnönü, Çorum : Ferit Törümküney, Diyarbakır : Zülfü Tiğre,l Ertuğrul (Bilecik) : Dr.Fikret Onuralp, Kütahya : Seyfi Aydın, Malatya : Hilmi Oytaç, Kastamonu : M. Mahir, Erzurum : Rüştü, Erzincan : Sabit, Sivas : Rahmi, Bursa : Necati Kurtuluş, Bursa : Refet (Canıtez), Konya : Kazım Hüsnü Bey, İstanbul : Ali Rıza Bebe, KarahisarıSahip : M. Kamil

hazırladıkları yasa tasarısı Meclis'e verildi (9 Ekim 1923). Aslında konu, anayasada yapılacak değişiklik ile konunun anayasa içine alınmasını gerektiriyordu. Ancak zamanın darlığı, anayasa değişikliğinin daha uzun prosedürü gerektirmesi karşısında, anayasa encümeni, ileride yeniden yapılacak anayasada yerini almak üzere, şimdilik konunun, bir Meclis kararı olarak alınmasını uygun bulduğundan bu şekilde hazırlanan karar tasarısı Meclis'e sunuldu, büyük bir çoğunlukla kabul edildi. Konu, 1924 Anayasası'nın 2. maddesinde yerini alma olanağı buldu.

Esasen, daha önce de bu Meclis, bazı önemli düzenlemelerini, yasa şeklinde değil de, Meclis kararı olarak almıştı.

Örneğin, "Osmanlı İmparatorluğu'nun son bulduğuna dair 30/10/1922 tarihli Heyeti Umumiye (Genel Kurul) kararı (307 No'lu karar) ile, "Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin hukuksal egemenlik ve hukuksal gücün, gerçek temsilcisi olduğu hakkında Heyeti Umumiye (Genel Kurul) kararı" (308 sayılı ve 1/11/1922 tarihli karar) birer yasa değil, yalnızca Meclis kararlarıdır.

Bu kararların her birinin, yasa değerinde olduğu kuşkusuz ve tartışmasızdır.




A
nkara'nın Başkent Yapılması Hakkında Meclis Kararı

Karar No: 27

Karar T.: 13 Ekim 1929 (1339)

Ankara Şehrinin, Makarrı İdare İttihazı Hakkında

Ankara şehrinin Türkiye devletinin makarrı idaresi olması hakkındaki Malatya Mebusu İsmet Paşa Hazretleri'nin 2/188 numaralı teklifi kanunisi üzerine, Kanuni Esasi Encümeni'nce tanzim olunan 10/X/1339 tarihli mazbata, 13/X/1339 tarihli otuz beşinci içtimaın ikinci celsesinde bilkırae aynen kabul edilmiş ve Ankara şehrinin Türkiye devletinin makarrı idaresi olması, ekseriyeti azime ile takarrür etmiştir.


Herkesin Anlayacağı Şekilde

Ankara kentinin, Türkiye devletinin başkenti olması hakkındaki Malatya Milletvekili İsmet Paşa'nın (İnönü) 2/188 sayılı önergesi üzerine, Anayasa Encümeni tarafından düzenlenen 10/10/1923 tarihli otuz beşinci toplantı ikinci oturumunda okunarak aynen kabul edilmiş ve Ankara kentinin, Türkiye devletinin başkenti olması büyük bir çoğunlukla kabul edilmiştir.

Kaynak: meb.gov.tr

Fotoğraflar: meb.gov.tr / tahtakalem.net / tersaci1923
__________________

Tanrılar, erkeklerin ''balıkta'' geçirdiği zamanı ömründen saymaz. (Babil Atasözü)
Dilaver Şu Anda Forumda.   Alıntı ile Cevapla
9 Üyemiz Dilaver'in Mesajına Teşekkür Etti.