Merhabalar
Forum Gerçek üyesi değilsiniz ya da Üye Girişi yapmamışsınız.
Sitemizden tam olarak yararlanabilmek için;
Lütfen Buraya tıklayarak üye olunuz.
Forum Gerçek

Forumları Okundu Kabul Et Bugünkü MesajlarYazdığım Cevaplar Açtığım Konular Kim Nerede
Geri git   Forum Gerçek > Sağlığımız ve Hastalıklar > İnsan Sağlığı ve Hastalıklar > Ortopedik Hastalıklar


Cevapla
 
LinkBack Seçenekler
Eski 10.06.11, 13:07   #1
Çiçekci kız

Canan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Mar 2011
Konular: 7994
Mesajlar: 29,528
Ettiği Teşekkür: 107980
Aldığı Teşekkür: 156481
Rep Derecesi : Canan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: none
Standart Topuk Dikeni ve Tedavisi


Topuk Dikeni Nedir




Birçok hastayı canından bezdirir hale getirmiş bir hastalık olan topuk dikeni hastalığının tedavisi doktorları da gerçekten zorlamaktadır. Hastalar tedavi için genellikle birçok doktor, birçok tedavi yöntemi denemektedirler. Kimilerine topuktan iğne yapılmakta, kimilerine değişik tabanlıklar verilmektedir. Ancak çok az hasta tam tedavi olabilmektedir. Çoğu hasta tam olarak iyileşmemekte, hatta hiç iyileşmemektedir. Hastalarınsa aldıkları farklı yanıt ve tedavilerle kafaları karışmakta, doktorlarına karşı güvenleri sarsılmaktadır.




Topuk dikeni hastalığı, ayak taban kaslarının topuk kemiğine yapışma yerinde aşırı zorlanma nedeniyle oluşan yara ve bu yaranın sürekli bir hal almasıdır. Çekilen röntgen filminde, yara üzerine biriken kireç nedeniyle topukta dikenimsi bir görüntü oluşur. Bu görüntüden dolayı hastalık "topuk dikeni" olarak anılmaktadır. Hastalar özellikle sabahları yere basarken ciddi topuk ağrısı yaşarlar. Biraz yürüdükten sonra ağrı azalır. Ancak uzun süre ayakta kalınca ya da yürüyünce ağrı tekrar artar. Bazı hastalar ağrı nedeniyle parmak ucunda yürümek zorunda kalırlar.


Topuk dikeni hastalığı için en yaygın uygulanan tedavi lokal kortizon enjeksiyonudur. O bölgede oluşan yara ve ödemin iyileşmesini sağlayarak tedavi eder. Ancak çoğu hastada hastalık tekrarlamaktadır. Maalesef kortizon 1-2 enjeksiyondan sonra dokularda zayıflamaya yol açtığından, yapılması tavsiye edilmez. Günümüzde tabanlık uygulamaları da son derece gelişigüzel yapılmakta, bu konuda yetişmiş personel sıkıntısı çekilmektedir. Uygun tabanlıkverilmediğinden, hastalar kullandıkları tabanlıktan genellikle memnun kalmamaktadırlar.

Egzersizin önemi ve devamlılığı konusunda hasta yeterince bilgilendirilip, motive edilmemektedir. Sonunda hastaların büyük kısmı kendi haline bırakılmaktadır. Olayın cerrahi boyutuna ise gerçekte çok az ihtiyaç duyulmaktadır.





O halde ne yapılmalıdır?

1.Hastanın ayak taban problemi mutlaka ortaya konulmalıdır. Dengeli basmayı sağlayacak uygun tabanlık verilmeli

2.Uygun egzersizler gösterilerek bu egzersizlerin faydaları hakkında hasta ayrıntılı biçimde bilgilendirilmeli, hasta tarafından yapılması sağlanmalı

3.Topuktaki oluşmuş yarayı ve ödemi iyileştirmeye yönelik

Lazer tedavisi
uygulamarla hastalarda % 80 oranında başarı elde edilmekte. Yaklaşık 6ay - 1 yıllık takiplerde hastaların iyilik halleri devam etmektedir. Tedavide başarı, şikayetleri bir yılı geçmemiş hastalarda daha çabuk ve kalıcı olmaktadır. Hastanın iyilik halinin devam etmesi, egzersizlerini düzenli yapması ve tabanlık kullanmasına bağlıdır. Şikayetlerinin süresi 2-3 yılı geçmiş hastaların tedavisi güç ve uzun olabilmektedir. Bu hastalarda yukarıdaki tedavilere ek olarak gece boyunca takılması gereken apareyler oldukça iyi sonuç vermektedir.

Dr. Vildan Çerçi
__________________
Canan Şu Anda Forumda.   Alıntı ile Cevapla
11 Üyemiz Canan'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 11.06.11, 10:02   #2
. . . En Çatlak Kiremit . . .

Pitsy - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Oct 2009
Konular: 175
Mesajlar: 2,423
Ettiği Teşekkür: 11376
Aldığı Teşekkür: 10644
Rep Derecesi : Pitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmedePitsy muhteşem bir gelişmede
Ruh Halim: none
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Çok berbat bir hastalık.
__________________

Pitsy isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
7 Üyemiz Pitsy'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 14.03.13, 16:03   #3
Geciken gözyaşı hiçbir şey çözmez...

Liaaa - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Aug 2011
Konular: 591
Mesajlar: 5,041
Ettiği Teşekkür: 41966
Aldığı Teşekkür: 21891
Rep Derecesi : Liaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevherLiaaa işlenmemiş cevher
Ruh Halim: none
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Sebepler

  • Sürekli sert zeminlerde yürümek
  • Uygun olmayan ayakkabılar
  • Normal dışı yürüme biçimi, düzgün olmayan zeminlerde yürümek
  • Çok uzun koşu ve spor aktiviteleri
  • Ayakta kalmayı ve çok yürümeyi gerektiren meslekler
  • Gebelik
  • Ayak kavsinin düz ya da yüksek olması
  • İleri yaş
  • Aşırı kilo ve uzun süreli yüksek topuklu ayakkabı giymek






Oluşma sebebi ayak tabanındaki aşırı zorlanmadır. Ayak tabanındaki tendon dokusunun topuşa yapışma yerinde gerilme, zorlanma nedeniyle zamanla minik yırtık ve zedelenmeler oluşur.


Daha sonra oluşan doku iltihabı ve sertleşmesi, yerini kemikimsi bir yapıya bırakır. Bu da röntgen filminde topuğa batmış bir diken gibi görünür. Ağrının sebebi dokuda meydana gelen zedelenmedir. Oluşan kireçlenme vücudun zedelenmeye karşı verdiği reaksiyondur.




Şişmanlık,ayak taban bozuklukları, uzun süre ayakta kalma, yürüme ve bazı spor dallarındaki aktiviteler hazırlayıcı faktör oluştururlar. Hasta genellikle sabah kalkınca ilk adımda şiddetli topuk ağrısından yakınır. Daha sonra kısmen hafifleyen ağrı, uzun süre yürüme, ayakta kalma ile tekrar artabilir.



Uzman Görüşleri

Özel bir yağ dokusu ile çevrili olan "topuk" bazen inatçı bir ağrı ile sizi taşımak istemeyebilir. Karşılaşılan bu durumun "topuk dikeni" olduğuna dikkat çeken ve genellikle 40-60 yaş arasında görüldüğünü söyleyen Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Vildan Çerçi "Topuğu çevreleyen yağ dokusu gelen direkt yükün %20-25 'ini absorbe eder.

Topuktaki bu yağ dokusu yerleşimi ve bölmeli yapısı ile hidrolik bir amortisman görevi görür. Ayak tabanı kaslarının topuk kemiğine yapışma yerinde meydana getirdiği ağrılı hastalık topuk dikenidir" diyerek konuyla ilgili sorularımızı cevapladı:








1- Topuk ağrısı sebeplerinden biri olan topuk dikeni hastalığı nasıl oluşur?

Zorlanmalar sonucunda ayak tabanı kaslarının topuk kemiğine yapıştığı yerde minik yırtıklar ve zedelenmeler oluşur. Zaman içinde bu bölge kireçlenir ve dikenimsi bir görünüm alır. Ağrıya neden olan bu dikenimsi çıkıntı değildir bu sadece bir sonuçtur. Dokularda meydana gelen zedelenmeler dokuların sertleşip kısalmalarına neden olurlar. Tekrarlayan zorlanmalar yeniden yırtılmalara ödem ve ağrıya neden olur.



2-Topuk dikeni olan hastaların şikayetleri nelerdir?

Bu hastalar özellikle sabahları yere bastıklarında topuklarında ağrı hissederler bir süre yürüyünce ağrı azalır ancak uzun süre ayakta kalınca ve çok yürüyünce ağrı tekrar şiddetlenir. Ağrı oldukça inatçıdır ve yıllar boyunca devam edebilir.


3-Topuk dikeni kimlerde görülür?

Kilolu ayak tabanındaki kaviste düşüklük veya aşırı kavislenme olan kişilerde uzun süre ayakta kalmayı ve yürümeyi gerektiren işlerde çalışanlarda zorlayıcı sportif aktivite yapanlarda daha sık görülür.



Kaynak
__________________
Liaaa isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
8 Üyemiz Liaaa'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 19.10.13, 01:12   #4
Müdavim

Basakca - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Aug 2009
Konular: 2209
Mesajlar: 12,380
Ettiği Teşekkür: 83912
Aldığı Teşekkür: 79542
Rep Derecesi : Basakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardırBasakca şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Ruhsuz
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Ne kötü bir şeymiş bu böyle. Hele çalışanlar için azap verici bir durum olsa gerek. Tedavisi de epey uzun sürüyormuş.

Boşuna demiyorlar sağlık ayaktan başlar diye...

Sana da geçmiş olsun Canancığım. Umarım tez vakitte dikenden kurtulursun.



__________________
"Ey egosu boyundan büyük insan..
Bir gün ölüp toprak olacaksın. Bir tohum filizlenecek ot olacaksın, bir öküz seni yiyecek ve atık olacaksın.. Yani hep aynı kalacaksın."

Basakca isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
5 Üyemiz Basakca'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 24.12.13, 14:06   #5
« Gün Batımı »

Cansuyu - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Mar 2013
Konular: 1857
Mesajlar: 6,257
Ettiği Teşekkür: 18575
Aldığı Teşekkür: 30873
Rep Derecesi : Cansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Neseli
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Genelde Topuk dikeninin yaşlılarda, obez ve yüksek topuklu ayakkabı giyen kişilerde diğerlerine göre daha fazla görüldüğü söylenir.

Bilgilendirmeler için teşekkürler..
__________________
“Gittin mi büyük gideceksin!
Ayrılık bile gurur duyacak seninle..
”


Cansuyu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
3 Üyemiz Cansuyu'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 24.12.13, 14:27   #6
Yasaklı Üye

CeMKaN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Nov 2011
Konular: 945
Mesajlar: 8,658
Ettiği Teşekkür: 79421
Aldığı Teşekkür: 37485
Rep Derecesi : CeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Bitkin
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Bu meret hastalik bende var. Cok dikkat etmeniz gerekiyor. En uygun olani yürürken yumusak touklu ayakkabi yani spor ayakkabisi ve birde tabanlik. Ignede yedim isik tedaviside oldum. Bilgilendirme icin cok tesekkürler Canan ve Liaaa.
CeMKaN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
3 Üyemiz CeMKaN'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 24.12.13, 14:32   #7
« Gün Batımı »

Cansuyu - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Mar 2013
Konular: 1857
Mesajlar: 6,257
Ettiği Teşekkür: 18575
Aldığı Teşekkür: 30873
Rep Derecesi : Cansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Neseli
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Alıntı:
Orjinal Mesaj Sahibi CeMKaN Mesajı göster
Bu meret hastalik bende var. Cok dikkat etmeniz gerekiyor. En uygun olani yürürken yumusak touklu ayakkabi yani spor ayakkabisi ve birde tabanlik. Ignede yedim isik tedaviside oldum. Bilgilendirme icin cok tesekkürler Canan ve Liaaa.

@Cemkan hala bu sorunun devam ediyormu..
__________________
“Gittin mi büyük gideceksin!
Ayrılık bile gurur duyacak seninle..
”


Cansuyu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
3 Üyemiz Cansuyu'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 24.12.13, 14:34   #8
Yasaklı Üye

CeMKaN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Nov 2011
Konular: 945
Mesajlar: 8,658
Ettiği Teşekkür: 79421
Aldığı Teşekkür: 37485
Rep Derecesi : CeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Bitkin
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Alıntı:
Orjinal Mesaj Sahibi Cansuyu Mesajı göster
@Cemkan hala bu sorunun devam ediyormu..
Evet hala devam ediyor. Kendimi hep kollamam gerekiyor. Tabi cok kötü asamasinda degilimde yinede zorluyor.
CeMKaN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
3 Üyemiz CeMKaN'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 24.12.13, 14:39   #9
« Gün Batımı »

Cansuyu - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Mar 2013
Konular: 1857
Mesajlar: 6,257
Ettiği Teşekkür: 18575
Aldığı Teşekkür: 30873
Rep Derecesi : Cansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardırCansuyu şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Neseli
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Benim abimde de vardı ama kortizonlu iğne yedi. 2 yıl falan normaldi. Sonrasında tekrarladı dediğin gibi ışın tedavisi oldu. Şu an iyi.

Doktorun söylediği kilosu fazla olan insanlarda ve ayakkabıdan kaynaklı olarak oluyormuş.


Kilona ve ayakkabı seçimine dikkat etmen gerekir.


Geçmiş olsun..
__________________
“Gittin mi büyük gideceksin!
Ayrılık bile gurur duyacak seninle..
”


Cansuyu isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
3 Üyemiz Cansuyu'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 24.12.13, 14:54   #10
Yasaklı Üye

CeMKaN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Nov 2011
Konular: 945
Mesajlar: 8,658
Ettiği Teşekkür: 79421
Aldığı Teşekkür: 37485
Rep Derecesi : CeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardırCeMKaN şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: Bitkin
Standart Cevap: Topuk Dikeni ve Tedavisi

Alıntı:
Orjinal Mesaj Sahibi Cansuyu Mesajı göster
Benim abimde de vardı ama kortizonlu iğne yedi. 2 yıl falan normaldi. Sonrasında tekrarladı dediğin gibi ışın tedavisi oldu. Şu an iyi.

Doktorun söylediği kilosu fazla olan insanlarda ve ayakkabıdan kaynaklı olarak oluyormuş.


Kilona ve ayakkabı seçimine dikkat etmen gerekir.


Geçmiş olsun..
Tesekkür ederim bende kortizonlu igne yedim biraz hafifledi. Dr. tekrar gelebilir dedi. Evet kilo ile ilgisi cokmus birde ayakkabi secimi önemli.
CeMKaN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
3 Üyemiz CeMKaN'in Mesajına Teşekkür Etti.
Cevapla

Bu Sayfayı Paylaşabilirsiniz

Etiketler
dikeni, tedavisi


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


İlgili Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Ülsere Yosun Tedavisi Abartmatozu Alternatif Tıp 1 09.02.09 17:41


WEZ Format +3. Şuan Saat: 20:54.


Powered by vBulletin® Version 3.8.8
Copyright ©2000 - 2019, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.
Copyright ©2000 - 2019 www.forumgercek.com
Protected by CBACK.de CrackerTracker
Önemli Uyarı
www.forumgercek.com binlerce kişinin paylaşım ve yorum yaptığı bir forum sitesidir. Kullanıcıların paylaşımları ve yorumları onaydan geçmeden hemen yayınlanmaktadır. Paylaşım ve yorumlardan doğabilecek bütün sorumluluk kullanıcıya aittir. Forumumuzda T.C. yasalarına aykırı ve telif hakkı içeren bir paylaşımın yapıldığına rastladıysanız, lütfen bizi bu konuda bilgilendiriniz. Bildiriniz incelenerek, 48 saat içerisinde gereken yapılacaktır. Bildirinizi BURADAN yapabilirsiniz.
Page Rank Icon
Bumerang - Yazarkafe
McAfee Site Denetleme
Norton Site Denetleme
www.forumgercek.com Creative Commons Alıntı-Lisansı Devam Ettirme 3.0 Unported Lisansı ile lisanslanmıştır.