Merhabalar
Forum Gerçek üyesi değilsiniz ya da Üye Girişi yapmamışsınız.
Sitemizden tam olarak yararlanabilmek için;
Lütfen Buraya tıklayarak üye olunuz.
Forum Gerçek

Forumları Okundu Kabul Et Bugünkü MesajlarYazdığım Cevaplar Açtığım Konular Kim Nerede
Geri git   Forum Gerçek > Türk ve Dünya Tarihi > Türk Tarihi

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler
Eski 12.12.14, 14:52   #1
Süper Üye
Mislina - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: May 2012
Konular: 458
Mesajlar: 2,989
Ettiği Teşekkür: 4166
Aldığı Teşekkür: 9717
Rep Derecesi : Mislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzel
Ruh Halim: none
Standart Türklerde Tabiat Üstü Varlıklar: Karakoncolos


Karakoncolos, Bulgar, Türk ve Anadolu halk kültürlerinde Kış Cini. Karakoncul olarak da bilinir.

Nitelikleri

Kara renkte ve çok çirkindir. Maymun, kedi veya çocuk büyüklüğündedir. Aslında pek zararlı olmadığı halde görüntüsü insanlarda paniğe neden olur. Kürklü olarak betimlenir. Geceleri gezer. Bulgar kültürünün Türk tarihiyle olan ortak kökeni sonucu Bulgar halk edebiyatında “Karakonjul”adıyla yer alır. Kara kelimesi geceyle ilişkili olarak değerlendirilir. Zemheride (kışın en soğuk zamanı) sokaklarda dolaşır, rastladığına “Nereden geliyorsun, Nereye gidiyorsun? gibi sorular sorar. Verilecek yanıtların içinde mutlaka “kara” kelimesi olmalıdır (Karasu’dan geliyorum, Karakışla’ya gidiyorum gibi). Böyle yapılmadığında Karakoncolos elindeki kocaman bir tarakla vurarak karşısındaki insanı yaralar. Kendisinden korunmak için kış günleri evlerdeki taraklar ortada bırakılmaz, saklanır.

Türk mitolojisinde, Karakoncolos, 'kara renkte ve çirkin olarak tasarımlanan bir umacı, bir kötülük cini'dir. Özellikle Kuzeydoğu Anadolu Türk kültüründe yer etmiş ve Bulgar folklorunde de rastlanan bir yaratıktır. Bir tür öcüyü andıran karakoncolos pek dehşetengiz sayılmaz ve zararsız olduğuna inanılır. Bununla birlikte zaman zaman gerçek anlamda şeytanî bir şekilde betimlendiği de olmuştur. Kürklü olduğuna inanılan bu yaratığın isminin Yunanca Kalikantzaris'den gelmiş olabileceği de öne sürülür. Bulgar folklorunde yaratığa verilen Bulgarca isim ise Karakondjul'dur ve geceleri gezdiğine inanılır.

Kalikantzarus

Özhan Öztürk’e göre sözcük, Yunanca kalikantzarus (καλικαντζάρους ) kelimesi ile yakından alakalıdır. Karadeniz Rumları tarafından Karakoncoloz, Koncoloz (κοντζολόζ) ve Koncolozi (κοντζολόζοι) olarak da bilinmektedir. Karakoncilo’nun “denizden geldiği” söylenir. Kimi yörelerde bu anlayış "dağdan gelme" şeklindedir. Bulgaristan’da ona Kukeri veya “Karakondjul /Karakondjol” denir. Yunan kültüründeki Kalikantzarus'un, Karadeniz halk inanışındaki Karakoncolos'tan şakacılığı, çok fazla zararlı olmaması ve tüylü olması gibi birkaç ortak nokta dışında pek çok farklılığı bulunur.

Kıpçak Türkçesinde yer alan “konç” sözcüğü, Karakoncolos adının asıl unsurunu oluşturur. Sözcüğün sonundaki Grekçe ek kaldırıldığında “kara konçlu” (siyah pantolonlu) anlamı ortaya çıkar. Karadenizdeki şenliklerde ve Bulgaristan’daki “Karakondjul/Karakondjol”un kıyafetlerinde postlara sarılmış, bacakları çoğunlukla kara olan bir varlık bulunur.

Bu yeraltı varlığı Yunan denizcilik geleneği nedeniyle Akdeniz ülkelerine yayılıp onların folkloruna girerek bir deniz cinine dönüşmüştür. Cezayir Arapçasında "qârâqendlûz" şeklinde, bir tür vampir görünümünde yer alır. Karadeniz’in bazı bölgelerinde koncala, koncoloz, karakancala, kancala; Yozgat yöresinde congalaz ve Gaziantep yöresinde gancoloz veya garagancoloz biçimlerinde söylenir.

Etimoloji

“Kara” (siyah) ve (Kon) kökünün bileşimidir . Koncol/Konçul sözcüğünün etimolojisini tespit etmek zor gibi görünmektedir. Yunanca kökenli olduğunu iddia edenler dahi vardır. Konmak fiili veya Kon (dağ geçidi) ile alakalı olabilir.

Kaynak
__________________
"Ama gerçek, aziz dostum, can sıkıcıdır."

Mislina isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
2 Üyemiz Mislina'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 12.12.14, 14:58   #2
Süper Üye
Mislina - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: May 2012
Konular: 458
Mesajlar: 2,989
Ettiği Teşekkür: 4166
Aldığı Teşekkür: 9717
Rep Derecesi : Mislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzelMislina gerçekten güzel
Ruh Halim: none
Standart Cevap: Türklerde Tabiat Üstü Varlıklar: Karakoncolos

(...)

Yortuların pagan kökenleri Anadolu’da farklı inanç topluluklarında benzer mitlerle bezeli olarak varlığını yakın bir döneme kadar sürdürdü.

Örneğin özellikle Orta Anadolu ve Karadeniz’de yakın tarihlere kadar karakoncolos adı verilen, iki ayak üzerinde hareket eden, tüylü, sivri kulaklı ve çıngıraklı bir iblisin kış gündönümünü takiben yeraltı dünyasından çıkıp 25 Aralık ile 6 Ocak tarihleri arasındaki on iki günlük dönemde insanların arasına karıştığına, onların yaptıklarını taklit ettiğine ve hanelerin bolluk, bereketine giden yolu kapadığına inanılırdı.

Karadenizli Rumlar kökeni Yunanca kalikantzaros (καλικαντζάρος) kelimesine dayanan bu iblisin Hayat Ağacı’nın yeraltına uzanan köklerini keserek dünyanın üzerine devrilmesi için uğraştığına inanırlar.

Kapadokyalı Ortodoks Rumlar hanenin bereketi karakoncolos tarafından kaçırılmasın diye yeni yılda evlerinin etrafına kuruyemişler serperlermiş. Evlere bacadan girmeye kalkışan karakoncolosa engel olmak için insanlar ellerinde maşa işlevi gören sopalarla ateşi karıştırıp canlı tutmaya çalışırlarmış. Eğer iblis eve girerse onun taklitçi özelliğini bilenler karakoncolosa zarar verebilecek bir oyun oynamak üzere bitlenmiş numarasına yatarlarmış. Bitleri bu sopayla vücutlarından uzaklaştırır gibi yaptıklarında aynı şeyi denemeye kalkışan karakoncolos, vücudundaki tüylerin alev almasıyla bağrış çağrış evden kaçarmış.

Karakoncolosların 12 günlük istikrarsız sürenin sonunda ortalıktan el ayak çekip yeniden yeraltına indiğine inanılırmış.

Zengin çağrışımları olan bir inanış bu. Muhtemelen bu mitolojik öykü üzerinden yeryüzündeki bereketin devamlılığı için hanemizdeki ateşi her daim harlı tutmanın gerekliliğini de hatırlıyoruz.

Yakın zamana kadar başta Orta Anadolu ile Karadeniz Bölgesi olmak üzere Osmanlı coğrafyasının pek çok yerinde karakoncolosları temel alan seyirlik oyunlar da oynanagelmiş. Noel zamanı yüzü baca isiyle karartılan ve ayı postu giydirilip üzerine çanlar takılan gençlerin (Saya Gezmesi adı verilen bir ritüelin parçası olarak) yöresel müzik enstrümanları eşliğinde ev ev gezdirildiğini çeşitli kaynaklardan öğreniyoruz. Eğlenceli bir şekilde evlerden değişik yiyecekler toplanarak daha sonra pişirilmesini ve yenmesini temel alan bu tip oyunlara Anadolu’nun bir çok yerinde, hatta Noel Baba’nın memleketi kabul edilen Patara yakınlarında bile, hâlâ rastlıyoruz.

Türk, Bulgar ve Makedon mitolojisinde bereket kültü ile ilişkilendirilerek var edilen karakoncoloslardan Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde de bahsediliyor. Eski Türk ruznamelerinde de 25 Aralık için “Evvel-i Koncalos,” 6 Ocak için ise “Ahir- î Koncalos” denildiğini görüyoruz.

Bazı tarihçiler, adını İS 4. yüzyılda Anadolu’da yaşamış, cömertliğiyle ve yoksulları gözetmesiyle tanınan Pataralı Aziz Nicholas’tan alan Santa Klaus’un, yani Batı kültürüne Anadolu’dan taşınan Noel Baba karakterinin karakoncolosun geç dönem varyasyonu olduğunu ileri sürerler.

Başlangıçta bir iblis iken antik dönemde bereket kültü ile ilgili bir törenin parçası olan karakoncolosları bugün hem Yunanistan’da hem de Bulgaristan’da -Osmanlı döneminde Serez sancağına bağlı vilayetlerden Razlık’ta ve Simitli ile Pernik’te- her yıl ocak ayında folklorik ve turistik bir gösterinin parçası olarak kent meydanlarında sahne alırken görebiliyoruz.

(...)

Not: Akdoğan Özkan'ın yazısından konu ile kısmı alıntı yapılmıştır.
__________________
"Ama gerçek, aziz dostum, can sıkıcıdır."

Mislina isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
2 Üyemiz Mislina'in Mesajına Teşekkür Etti.
Cevapla

Bu Sayfayı Paylaşabilirsiniz

Etiketler
karakoncolos, tabiat, türklerde, üstü, varlıklar


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


İlgili Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Ankara Tabiat Tarihi Müzesi Betta Müzeler 7 17.09.16 18:43
Türklerde ve Dünyada Nevruz ReaL Türk Tarihi 16 21.03.16 10:51
Avrupa'da ve Türkler'de Banyonun Tarihçesi Anjelik Dünya Tarihi 4 09.06.14 21:05
Eski Türklerde Ölüm ve Ölüm Gelenekleri Kartal Türk Tarihi 3 21.01.14 12:00
İslam Öncesi ve Sonrası Eski Türk Ailesinin Sosyokültürel Nitelikleri OkyanusunKalbi Türk Tarihi 9 27.09.12 19:13


WEZ Format +3. Şuan Saat: 20:15.


Powered by vBulletin® Version 3.8.8
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.
Copyright ©2000 - 2017 www.forumgercek.com
Protected by CBACK.de CrackerTracker
Önemli Uyarı
www.forumgercek.com binlerce kişinin paylaşım ve yorum yaptığı bir forum sitesidir. Kullanıcıların paylaşımları ve yorumları onaydan geçmeden hemen yayınlanmaktadır. Paylaşım ve yorumlardan doğabilecek bütün sorumluluk kullanıcıya aittir. Forumumuzda T.C. yasalarına aykırı ve telif hakkı içeren bir paylaşımın yapıldığına rastladıysanız, lütfen bizi bu konuda bilgilendiriniz. Bildiriniz incelenerek, 48 saat içerisinde gereken yapılacaktır. Bildirinizi BURADAN yapabilirsiniz.
Page Rank Icon
Bumerang - Yazarkafe
McAfee Site Denetleme
Norton Site Denetleme
www.forumgercek.com Creative Commons Alıntı-Lisansı Devam Ettirme 3.0 Unported Lisansı ile lisanslanmıştır.