Merhabalar
Forum Gerçek üyesi değilsiniz ya da Üye Girişi yapmamışsınız.
Sitemizden tam olarak yararlanabilmek için;
Lütfen Buraya tıklayarak üye olunuz.
Forum Gerçek

Forumları Okundu Kabul Et Bugünkü MesajlarYazdığım Cevaplar Açtığım Konular Kim Nerede
Geri git   Forum Gerçek > Türk ve Dünya Tarihi > Türk Tarihi

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler
Eski 23.11.12, 16:09   #1
Çiçekci kız

Canan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Mar 2011
Konular: 5429
Mesajlar: 24,465
Ettiği Teşekkür: 97404
Aldığı Teşekkür: 135826
Rep Derecesi : Canan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardırCanan şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: none
Standart Kâtip Çelebi ve Eleştirisi (Tütün İçmek)




Kâtip Çelebi ve Eleştirisi (Tütün İçmek)


Katip Çelebi

Bir fikir adamı olarak da ele alabileceğimiz Katip Çelebi, bilindiği üzere çok yönlü bir insandır. Hem tarihçidir, hem coğrafyacı. Zamanın matematik (hendese, cebir) ilimlerine vakıf olduğu gibi kendisi bir kartograf (haritacı) olarak da kabul edilebilir. Nitekim Cihannüma’da aslında yakın olarak resmettiği coğrafî muhitler bir diğer taraftan İbrahim Müteferrika’nın vazgeçilmez koleksiyonlarından biri olmuştur. Bilinen üzere Çelebi, Osmanlı eğitim sistemine eleştiri getirmişti. Bu yazıda ise Mizanü’l-Hakk isimli eserde yer alan diğer mevzular üzerine bakış açıları getirmeye çalışalım.

Mizanü’l- Hakk, Katip Çelebi hakkında yapılan yaklaşımların dile getirildiği en önemli eserdir. Bunu ölümünden hemen önce kaleme almıştır ve döneminde tartışılan mevzular üzerine kendi savunduğu görüşlerini belirtmiştir. Adı geçen başlıklar, daha çok dini mevhumlar üzerine odaklanıyordu. Osmanlı yönetim biçimi ve bürokrasisi göz önüne bulundurulduğunda, bir liste halinde sıraladığımız satır başlıklarının dini meseleler üzerine temellendirilmesi çok normaldir. Zaten Çelebi de sıkı bir dini tedrisattan geçmişti.



Bu eser, dönemin şeyhülislamı tarafından “doğruya sevk eden bir kitap” şeklinde de vasıflandırılmıştır. Bu nokta çok mühimdir. En azından tam bir entelektüel kişiliğe sahip Çelebi’nin, dönemin umumi atmosferi içinde hangi sahalarda söz sahibi olduğunu bizlere hatırlatır. Bu sefer, enteresan bir başlık olduğu ve Osmanlı ictimai hayatında sürekli bir tartışma konusu teşkil ettiği için “tütün (sigara) içme” mevzusunu tedkik edelim.


Osmanlı Tabakası ( Türkiye Tütünleri İnhisar İdaresi )

Sultan 4. Murat zamanında bir tütün yasağı geldiği herkesçe biliniyor. Fakat bu noktada şu hususu hatırlatmakta fayda var: Bu yasak padişahın direktifi doğrultusunda verilen keyfi bir engelleme değildi. Zamanki payitahtta bulunan birçok ev ahşap ve kâgir ile bina olunduğu için dikkatsiz tütün kullanıcıları birçok yangınlara ve bu yangınlarda tabii olarak maddi anlamda birçok zararlara sebebiyet veriyordu. Bir de 4. Murad Han için söylenen “hem yasakladı, hem de kendisi içki ve tütün içerdi” gibi ithamlar hiçbir muteber tarih kaynağında yer almamaktadır. Bu durum, sonradan popüler tarihçiler tarafından tarihe renk ve heyecan katmak için uydurulmuş birer hezeyandan başka bir şey değildir ve bundan öteye de geçmemektedir.


Katip Çelebi'nin Eserlerinden; Tuhfetü'l-Kibar Fi Esfari'l-Bihar

Bununla beraber tütün içilmesinin dini bağlamda “haram mı” “mekruh mu” “mübah mı” olduğu tartışması ele alınmaya çok öncelerden başlanmıştı.


Tütün Reji Binası

Kâtip Çelebi bütün görüşleri sıraladıktan sonra tütünün, İslam uleması tarafından içilmesinin caiz olduğu fetvasını gösteriyor. Nitekim mübah bir şeye haram demenin doğru olmadığını söyledikten sonra kendisini tütün kullanmadığını, fakat bununla beraber içenlere bir şey dememek gerektiğini belirtiyor.



Tütüne mekruh dense bile “olsa olsa tabiatı itibariyle mekruhtur” deneceğini vurguluyor. Yani tütün yaprakları yandığı vakit, hoş kokmadığı için soğan, sarımsak ve lahana gibi tabiyatı, kokusu itibariyle mekruhtur. (Tab’an mekruh) Öte yandan dini anlamda bir mekruhluğu olmadığını izah ediyor. Nitekim kendisinden sonra gelen ve tanınmış birçok ilim ve devlet adamının da tütün kullandığı çeşitli biyografi kitaplarında yer almaktadır.

Hatta yazarın savunduğu diğer bir görüş ise, tütün satımının belirli noktalarda yapılmasıdır. Bu, devlet kontrolünde olduğu sürece daha sağlıklı bir yol izleyecektir.
Çelebi, şöyle bir de misal getirerek tütün faslını kapatıyor.
Tiryakiye, adamın birisi şu beyti okumuş:

Dağıt bu dühanın bulutun sabr yeliyle
Aklın güneşine hâyıl oldu kerem eyle

(Sabır ve tahammül rüzgarıyla şu duman bulutunu dağıt. Yani tütün kullanma. Zira akıl güneşi kapanmış bir vaziyettedir.)
Tiryaki de hemen cevabı yapıştırmış:

Lezzet ü ta’mı dühanın şehd ile şekkerde yok

( Bu tütünün tadı ve içimi bal ile şekerde bile yok!)

Der-kenar: Bu vesile ile Tekel’in yeni yılla beraber kat’i olarak yapacağı sigara zammının, tiryakilerin cebini nasıl etkileyeceği de açıkçası ayrı bir merak konusu…

Tarih ve medeniyet



__________________


Canan isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
4 Üyemiz Canan'in Mesajına Teşekkür Etti.
Cevapla

Bu Sayfayı Paylaşabilirsiniz

Etiketler
çelebi, içmek, katip


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


İlgili Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
Evliya Çelebi'nin Kültür Tarihindeki Yeri oneyouu İcatlar - Mucitler | Keşifler - Kaşifler 0 28.01.09 21:40
Evliya ÇELEBİ Ve Anadolu Ağızları / Hasan EREN oneyouu Türk Edebiyatı 0 27.01.09 03:51


WEZ Format +3. Şuan Saat: 07:25.


Powered by vBulletin® Version 3.8.8
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.
Copyright ©2000 - 2017 www.forumgercek.com
Protected by CBACK.de CrackerTracker
Önemli Uyarı
www.forumgercek.com binlerce kişinin paylaşım ve yorum yaptığı bir forum sitesidir. Kullanıcıların paylaşımları ve yorumları onaydan geçmeden hemen yayınlanmaktadır. Paylaşım ve yorumlardan doğabilecek bütün sorumluluk kullanıcıya aittir. Forumumuzda T.C. yasalarına aykırı ve telif hakkı içeren bir paylaşımın yapıldığına rastladıysanız, lütfen bizi bu konuda bilgilendiriniz. Bildiriniz incelenerek, 48 saat içerisinde gereken yapılacaktır. Bildirinizi BURADAN yapabilirsiniz.
Page Rank Icon
Bumerang - Yazarkafe
McAfee Site Denetleme
Norton Site Denetleme
www.forumgercek.com Creative Commons Alıntı-Lisansı Devam Ettirme 3.0 Unported Lisansı ile lisanslanmıştır.