Merhabalar
Forum Gerçek üyesi değilsiniz ya da Üye Girişi yapmamışsınız.
Sitemizden tam olarak yararlanabilmek için;
Lütfen Buraya tıklayarak üye olunuz.
Forum Gerçek

Forumları Okundu Kabul Et Bugünkü MesajlarYazdığım Cevaplar Açtığım Konular Kim Nerede
Geri git   Forum Gerçek > Kültür | Sanat | Edebiyat > Türkçe'miz

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler
Eski 08.11.12, 19:26   #1
Gerçek Üye

KaLiNKa - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Jan 2009
Konular: 162
Mesajlar: 831
Ettiği Teşekkür: 1494
Aldığı Teşekkür: 4145
Rep Derecesi : KaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmede
Ruh Halim: Kuskulu
Standart Türkçeye Sonradan Girmiş Kelimelerin Kökenleri

Türk

“Türk” kelimesi hakkında birçok araştırma yapılmıştır. Kelimeye önce cins isim olarak, daha sonra da özel isim olarak (devlet ismi olarak) bakmamız gerekir. Cins isim olarak “Türk” kelimesi ilk olarak M.Ö. 1328’de Çincede “Tu-Kiu” biçiminde geçer ve “meydana çıkmış, gelişmiş” şeklinde yorumlanır. Özel isim olarak ilk kez 5. yüzyılda Altaylı kavimleri ve Hunları belirtmek için “güçlü, kuvvetli” anlamında topluluk ismi olarak kullanılır. Devlet ismi olarak da hepimizin bildiği gibi Göktürk devletinin kurulmasıyla anılır.

Ayrıca ilginç bir bilgi verelim: Türk soyunun ve “Türk” kelimesinin kutsal olduğu da rivayet edilmekte. Bu rivayete göre Hz.Nuh’un torunu güçlü, cesur ve çalışkanmış. Ailesini tehlikelere karşı da o korurmuş. Bu yüzden Hz.Nuh da torununa “güçlü, cesur” anlamında Türk adını vermiş; “Türk” adı ve soyu da böyle başlamış. “Türk” adının nereden geldiği tam olarak bilinmese de teorilere baktığımızda tarih boyunca “güçlü, kuvvetli” olarak bilindiği bir gerçek...

Bugün de TDK Büyük Sözlükte köken olarak;
“1. Güç, kuvvet.
2. Güzel, civan.
3. Türk soyundan gelen halk.
4. Adam, insan.” şeklinde geçmektedir.

Bir başka bilgi daha var bu kelimeyle ilgili:
Pomponius Mela ve 2. yy'da Yaşlı Plinius Azak Denizi kıyısında yaşayan Turcae/Tyrcae isimli kavimden söz ederler. Bunun Çin kaynaklarına göre MS 540 dolayında Kök-Türk devletini kuran Türklerle aynı kavim olması ihtimal dahilindedir.


Varoş kelimesi

İstanbul ve İzmir başta olmak üzere büyük şehirlerde kontrolsüz ve genellikle kaçak olarak yapılaşan, istediği yaşam düzeyini tutturamamış göçmenlerin yaşadığı yerlere varoş deriz. Peki nereden gelir bu varoş sözü?

Varoş Macarcada kent anlamına gelen, "város" diye yazılan sözcükten gelmektedir. Futbol severler Ferencvaros takımını anımsayacaktır, herhalde adamlar "biz varoş çocuğuyuz!" sloganıyla kulüp kurmadı değil mi? ;-)

Macarca'dan çok sayıda başka dile geçen bu sözcük, Romencede (oraș) ve Sırpçada (varoš) yine Macarcadaki gibi şehir, kent anlamında kullanılmaktadır.

Anahtar

Anahtar sözcüğü Yunancadaki anihtiri (ανοιχτήρι) sözcüğünden gelir, anlamıysa tam olarak "açıcı". Bu sözcüğün kökü de açmak fiilinin mastarı olan anigo (ανοίγω). Ama ilginç bir şey var, Yunancada anahtar anlamında kullanılan sözcük başka: Klidi (κλειδί). O da Türkçe'deki kilitten, Türkçedeki kilit ise Farsçadan geliyor. Yunanlılar kilideyse klidaria (κλειδαριά) diyorlar.

Öz Türkçe bir sözcük kullanmak istersek bu da "açar" olacaktır.

Rozet

Rozet kelimesi Fransızca bir kelimedir ve Fransızcada "rosette" şeklinde geçiyor. Anlamı "küçük gül, gül şeklinde kumaş veya kâğıttan yapılmış süs"

TDK'deki anlamları ise şu şekilde:
1. Yakaya takılmak için çeşitli biçimlerde yapılan, bir
kuruluşun sembolü sayılacak genellikle küçük metal nesne.
2. Musluğun, gizli döşenmiş boruya vidalandığı yerin çirkin görünüşünü kapatmak amacıyla kullanılan nikel veya krom kaplanmış çember biçimli sac parça.
3. Kapı kolunun altına monte edilen metal parça.
4. Güney Anadolu sahillerinde yetişen, pembe ve beyaz çiçekleri olan süs bitkisi.

Velev

Velev kelimesi Arapçada "eğer ki" anlamına geliyor. Dolayısıyla dilimize de Arapçadan girmiş ancak merak ettiğim bir durum var, biz kullanırken "velev ki" şeklinde kullanıyoruz, o zaman anlatım bozukluğu olur.

Silsile

Silsile kelimesi Arapça bir kelimedir ve Arapçada "silsila" olarak geçiyor anlamları ise
1. Zincir,
2. Bilinen en eski atalardan yaşayan torunlara kadar aile sırası,
3. Birbirine bağlı, birbiriyle ilgili şeylerin oluşturduğu dizi, sıra.

Kabuk

Kabuk kelimesi Türkçe kelimelerimizden. Ancak aynı anlama gelen başka kelimeler de var: kadız, kas, çawlı (ateş yakmak için kullanılan meyve kabukları anlamında), kavık (darı kepeği).
Divan-ı Lûgat-it Türkte kelimelerin anlamlarına bakarken, kabuk kelimesinin "kap" kökünden gelmiş olabileceğini düşünüp bu kelimenin anlamına baktım ancak eski Türkçede "kap-eğreti hısım" anlamında kullanılıyormuş. Kelimenin asıl dönüşümünün kavıktan geldiğini düşünebiliriz çünkü günümüzdeki kullanıma ses olarak en yakın kullanım bu. Özetle farklı anlamlar için kullanılan tüm kelimeler "kabuk" çatısı altında birleşmiş diyebiliriz.

Mecal

Arapça bir kelime bu da ancak Arapçadaki anlamıyla bizdekinin birbiriyle yakından uzaktan ilgisi yok. : )
Mecal Arapçada "at eğitim alanı, arena, sirk" gibi anlamlarda kullanılıyor. Bizdeki anlamını biliyorsunuz zaten. : )

Zerzevat

Zerzevat kelimesi Farsça bir kelimedir ve Farsçada "sabze (sebze)" olarak geçer. Arapçadaki +at çoğul eki kelimeye getirilerek "sebzevat" şeklinde 1600'lere kadar kullanılmış, daha sonrasında kelime zerzevat şekline dönüşmüş.

Zındık

Arapçadan dilimize girmiş bir kelime var ki o da "zındık". Dinden sapanlar için kullanılan tabir ve Arapçada "zindīḳ/zandīḳ" olarak geçiyor.
Aynı kelime Farsçada da geçiyor ve anlamları:
1. Alim, yorumcu,
2. Zerdüşt dinine yeni yorum getiren sapkın peygamber Mani'nin (MS 3. yy) müritlerine verilen ad.
__________________

Kendini sevmek, hayatı sevmektir!

KaLiNKa isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
7 Üyemiz KaLiNKa'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 10.11.12, 00:33   #2
Gerçek Üye

KaLiNKa - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Jan 2009
Konular: 162
Mesajlar: 831
Ettiği Teşekkür: 1494
Aldığı Teşekkür: 4145
Rep Derecesi : KaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmede
Ruh Halim: Kuskulu
Standart Cevap: Türkçeye sonradan girmiş kelimelerin kökenleri

Maalesef ve mamafih


Yazımı her zaman yanlış yapılan bir kelime "maalesef".
Tek "a" ile yazımı doğru değildir.

Arapça bir kelime olup Arapçada "maˁa'l-asaf" şeklinde geçen birleşik kelimedir. "Maa ve Esef" sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur.
Maa Arapçada ile, beraber, birlikte anlamını veren edattır.
Esef ise üzüntü, pişmanlık anlamına gelmektedir.
Sonuç olarak kelime, "esef ile" anlamına gelmektedir.

Aynı şekilde "mamafih" kelimesi de Arapça kökenli olup, yine birleşik kelimedir ve "maˁa mā fihi" şeklinde geçer Arapçada. Anlamı, "bununla birlikte" demektir.

Muayyen

Muayyen kelimesi Arapça bir kelime olup bugün bayanlar için kullanılan anlamının çok dışında bir anlam taşımakta.

1. sıfat Belirli
"Fakat bu hususta daha muayyen bir tarzda konuşmak icap eder." - N. Hikmet
2. Belirlenmiş
"Basit beden terbiyesi hareketleri dahi muayyen kaidelere uymayı, çalışmayı, terlemeyi icap ettirir." - M. Kaplan
3. Bilinen
"Para muayyen ellerde birikiyor." - N. F. Kısakürek

Bilhassa

Bilhassa kelimesi Arapça bir kelime olup bileşik kelimedir. Anlamı, "özellikle"dir.
bi, el, hassa olarak üç kelimenin birleşmesinden meydana gelmiştir.
bi: ile, ... olarak (edat)
el: Arapça'da harf-i tarif olarak adlandırılan kelimelerden önce asimile (Fransızca - assimilé - benzeşmek, kendine uydurmak) edilen sestir.
hassa: özel olan şey, özellik, ayrıcalık anlamlarında kullanılır.

Mütevellit

Mütevellit kelimesi Arapça'dan dilimize girmiş olup iki anlamı vardır.
1. Doğmuş, dünyaya gelmiş.
2. (mecaz) Meydana gelmiş, ileri gelmiş demektir.

"Gönlüm arzu ile korkudan, muhabbet ile nefretten mütevellit duygularla mütehassis (Arapça-duygu yoğunluğu) olduğu hâlde gidiyordum.
A. H. Müftüoğlu."

Bu arada kısa bir bilgi arkadaşlar, konuşmalarımızda sürekli yaptığımız bir kalıp vardır; -dan/-den dolayı, yanlış bir kalıptır. Bilgilerinize.
Örn: Yağmur yağdığından dolayı gelemiyorum.
Anlatım bozukluğudur.

Külüstür

Külüstür kelimesi, Yunanca kökenli bir kelimedir, "kílistra" şeklinde geçer Yunanca'da ve birçok anlamı var; cambazhane, oyun yeri, ahırın bir bölümü, yıpranmış, eski, bakımsız."
__________________

Kendini sevmek, hayatı sevmektir!

KaLiNKa isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
6 Üyemiz KaLiNKa'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 10.11.12, 00:45   #3
» » » Çapulcu « « «

Banemin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Jul 2009
Konular: 491
Mesajlar: 11,755
Ettiği Teşekkür: 44572
Aldığı Teşekkür: 75964
Rep Derecesi : Banemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardırBanemin şöhret ötesinde bir itibarı vardır
Ruh Halim: none
Standart Cevap: Türkçeye sonradan girmiş kelimelerin kökenleri

Alıntı:
Örn: Yağmur yağdığından dolayı gelemiyorum.
Anlatım bozukluğudur.

Doğrusunu da verseydin ya!..

Teşekkürler Kalinka...
__________________
Ben hiç insan kaybetmedim...
Sadece zamanı geldiğinde, vazgeçmeyi bildim...

Banemin isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
4 Üyemiz Banemin'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 10.11.12, 00:47   #4
Gerçek Üye

KaLiNKa - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Jan 2009
Konular: 162
Mesajlar: 831
Ettiği Teşekkür: 1494
Aldığı Teşekkür: 4145
Rep Derecesi : KaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmede
Ruh Halim: Kuskulu
Standart Cevap: Türkçeye sonradan girmiş kelimelerin kökenleri

Buket

Fransızca kökenli bir kelimedir ve Fransızca'da "bouquette" olarak geçer. Buketin kelime anlamı çiçek demeti olduğu için "bir buket çiçek alma" gibi bir tabirin kullanılması anlatım bozukluklarındaki aynı anlama gelen kelimeleri kullanmaya giriyor.
Şöyle düşünülebilir, buket zaten çiçekten yapılır. Dolayısıyla "bir buket çiçek" demek kelime anlamına göre hareket edip cümleyi anlamındaki kelimelerle kullandığımızda "bir çiçek demeti çiçek" gibi saçma sapan bir şey haline geliyor.
(tıpkı toplu katliam gibi, katliam zaten toplu yapılan bir eylemdir vs. )

Salaş

Giydiğimiz kıyafetler için kullandığımız "Salaş" kelimesi Macarca'dan dilimize girmiş bir kelimedir ve "szállás" şeklinde geçer Macarca'da. Anlamı ise bugün bizim kullandığımız anlamdan tamamen farklı kulübe veya barakadır ve bu tabir yalnızca binalar, kulübeler için kullanılır.

Galoş

Galoş, Fransızca kökenli bir kelime, "galoche". Anlamı takunya ya da tahta tabanlı ayakkabı.
A. Mithat'ın 1882'de yayınlanan eserlerinde, potinleri çamurdan korumak için giyilen üst ayakkabı anlamında kullanılmış
TDK 1998'de ise ayakkabı üzerine geçirilen plastik poşet anlamıyla bugünkü anlamına kavuşmuş.

Kokpit

Bizim bugün "uçak kabini" anlamında kullandığımız "kokpit" bakın ne anlama geliyormuş? =)
İngilizce kökenli bir kelimedir kendileri "cockpit" ve horoz dövüş alanı anlamına geliyor. Milliyet Gazetesinin 1973 yılındaki baskılarından birinde ilk kez bugünkü anlamıyla kullanılmış.

Ayyaş


Ayyaş kelimesi zevke keyfine düşkün kişi manasında. Arapça’da bolluk bereket içinde yaşayan kimse anlamında da kullanılıyor. Biz kelimeyi alırken herhalde bir anlam zıtlaşması oldu. Ayyaş denince bizde akla hemen içki geliyor. =)
__________________

Kendini sevmek, hayatı sevmektir!

KaLiNKa isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
3 Üyemiz KaLiNKa'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 10.11.12, 00:52   #5
Gerçek Üye

KaLiNKa - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik Tarihi: Jan 2009
Konular: 162
Mesajlar: 831
Ettiği Teşekkür: 1494
Aldığı Teşekkür: 4145
Rep Derecesi : KaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmedeKaLiNKa muhteşem bir gelişmede
Ruh Halim: Kuskulu
Standart Cevap: Türkçeye sonradan girmiş kelimelerin kökenleri

Alıntı:
Orjinal Mesaj Sahibi Banemin Mesajı göster

Doğrusunu da verseydin ya!..

Teşekkürler Kalinka...
Cevaben diyorum ki

Yağmur yağdığından gelemiyorum. (-den eki gerekli,; çünkü neden, sebep sözcükleri kullanılmamış)
Gelememesinin sebebi yağmur yağmasındandır. (-den eki gereksiz, neden sözcüğü o görevi üstlenmiş, sözcük “yağmasıdır” olmalıydı)
__________________

Kendini sevmek, hayatı sevmektir!

KaLiNKa isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
3 Üyemiz KaLiNKa'in Mesajına Teşekkür Etti.
Eski 13.11.12, 11:43   #6
muratsal
Ziyaretçi
muratsal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Konular:
Mesajlar: n/a
Rep Derecesi :
Ruh Halim:
Standart Cevap: Türkçeye sonradan girmiş kelimelerin kökenleri

ilginçmiş teşekkürler
  Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bu Sayfayı Paylaşabilirsiniz

Etiketler
girmiş, sonradan


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


İlgili Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar Son Mesaj
375 yıl sonra Türkçe'ye Çevirildi ! oneyouu Bilimsel Çalışmalar ve Haberler 0 28.01.09 21:48


WEZ Format +3. Şuan Saat: 23:08.


Powered by vBulletin® Version 3.8.8
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.6.0 PL2 ©2011, Crawlability, Inc.
Copyright ©2000 - 2017 www.forumgercek.com
Protected by CBACK.de CrackerTracker
Önemli Uyarı
www.forumgercek.com binlerce kişinin paylaşım ve yorum yaptığı bir forum sitesidir. Kullanıcıların paylaşımları ve yorumları onaydan geçmeden hemen yayınlanmaktadır. Paylaşım ve yorumlardan doğabilecek bütün sorumluluk kullanıcıya aittir. Forumumuzda T.C. yasalarına aykırı ve telif hakkı içeren bir paylaşımın yapıldığına rastladıysanız, lütfen bizi bu konuda bilgilendiriniz. Bildiriniz incelenerek, 48 saat içerisinde gereken yapılacaktır. Bildirinizi BURADAN yapabilirsiniz.
Page Rank Icon
Bumerang - Yazarkafe
McAfee Site Denetleme
Norton Site Denetleme
www.forumgercek.com Creative Commons Alıntı-Lisansı Devam Ettirme 3.0 Unported Lisansı ile lisanslanmıştır.