Forum Gerçek

AnasayfaForumları Okundu Kabul Et Bugünkü Mesajlar
Geri git   Forum Gerçek > Bir Yudum İnsan > Bilimsel Çalışmalar ve Haberler


Yeni Konu aç  Cevapla
 
Seçenekler
Eski 08.09.2023, 21:58   #1
Çevrimiçi
Canan
Çiçekci kız

Kullanıcıların profil bilgileri misafirlere kapatılmıştır.
Standart Güneş Bir Gün Kara Deliğe Dönüşebilir mi

Güneş Bir Gün Kara Deliğe Dönüşebilir mi?


Bilim insanları yanıtın, bir yıldızın ölmeden önce sahip olduğu kütleye bağlı olduğunu söylüyor.


DUVAR - Güneş, yaklaşık 5 milyar yıl içinde nükleer yakıtını tüketecek ve sonrasında artık kendi kütleçekimine karşı bütünlüğünü koruyamayacak. Bu süreçte yıldızımızın dış katmanları genişleyerek büyük ihtimalle Dünya’yı yok edecek; çekirdek ise akıl almaz derecede yoğun ve küçük bir alana sıkışıp çökerek ardında sadece bir yıldız kalıntısı bırakacak. Bir yıldızın çekirdeğinde kütleçekimsel çöküş tamamlanırsa, yıldız kalıntısı bir kara deliğe, yani ışığın dahi ondan kaçamayacağı oranda güçlü kütleçekim etkisine sahip bir uzay-zaman alanına dönüşür.

Peki ya Güneş, o da öldüğünde bir kara deliğe dönüşecek mi?


Yanıt, tek kelimeyle “hayır” çünkü Güneş bir kara deliğe dönüşmek için gereken nitelikleri bünyesinde barındırmıyor.

İngiltere’deki Sussex Üniversitesi’nde bir kara delik uzmanı ve fizik profesörü olan Xavier Calmet, verdiği demeçte, “Durum çok açık: Güneş bir kara deliğe dönüşecek kadar ağır değil” dedi. Calmet, bir yıldızın kara deliğe dönüşüp dönüşemeyeceğini (bileşimi, dönüş hareketi ve evrimine yön veren süreçler de dahil olmak üzere) çeşitli koşulların etkilediğini, ancak asıl ihtiyacın doğru miktarda kütle olduğunu belirtti. Calmet, “Başlangıçta sahip oldukları kütle güneşimizin kütlesinin yaklaşık 20 ilâ 25 katından büyük olan yıldızlar, kara deliklere dönüşmek için gereken kütleçekimsel çöküş yaşama potansiyelini bünyesinde barındırır” diyor.


‘Tolman-Oppenheimer-Volkoff sınırı’ diye adlandırılan bu eşik, tarihte ilk kez J. Robert Oppenheimer ve meslektaşlarınca hesaplandı. Günümüzde bilim insanları, ömrünün sonuna gelen bir yıldızın bir kara deliğe dönüşmek için ardında Güneş’in kütlesinin yaklaşık iki ilâ üç katı ağırlığa sahip bir yıldız çekirdeği bırakması gerektiğini düşünüyor. Teorik açıdan baktığımızda, şayet Güneş şu anki kütlesinin iki katına sahip olsaydı bir kara deliğe dönüşme ihtimali olurdu, değil mi?

Yanlış. Bir yıldızın çekirdeğindeki nükleer yakıt tükendiğinde bile, dış katmanlarında hidrojenin helyuma nükleer füzyonu gerçekleşmeye devam eder. Bu süreçte çekirdek çökmeye devam ederken, dış katmanlar yıldızdan uzaya doğru genişler ve ‘kırmızı dev aşaması’ diye bilinen bir evreye geçer.


GÜNEŞ BİR ‘BEYAZ CÜCE’ ADAYI


Güneş aşağı yukarı 6 milyar yıl içinde bir kırmızı deve dönüştüğünde -yani çekirdeğinde bulunan hidrojenin tükenmesinden bir milyar yıl sonra- büyük olasılıkla Dünya da dahil olmak üzere iç gezegenleri yutarak Mars’ın yörüngesine doğru genleşecek. Ortaya çıkan kırmızı devin dış katmanları zaman geçtikçe soğuyacak ve Güneş’in yanan çekirdeğinin etrafında gezegenimsi bulut (ing. ‘planetary nebula’) meydana getirecek biçimde yayılacak.

Kara delikler yaratan devasa yıldızlar, bu türden birkaç çöküş ve genişleme evresi yaşarken her defasında daha fazla kütle yitirir. Bunun altında yatan neden, bunun gibi devasa ağırlıkların yarattığı yüksek basınç ve sıcaklığa maruz kalan yıldızların daha ağır elementleri kaynaştırabilmesidir. Bu durum, yıldızın çekirdeği, bir yıldızın üretebileceği en ağır element olan demire dönüşünceye ve yıldız bir süpernova halinde patlayarak daha da fazla kütle yitirene dek sürer.


NASA’ya göre, alışılmış türden yıldız kütleli kara delikler (gökbilimcilerin gözlemlediği en küçük türü oluşturanlar) Güneş’ten 3 ilâ 10 kat daha ağır olanlardır; bununla birlikte, Güneş’in 100 katı kadar kütleye de sahip olabilirler. Ağır bir yıldız kütleli kara delik ortaya böyle çıkmaz; etrafında bulunan gaz ve tozdan ve hatta, şayet geçmişte ikili bir yıldız sistemine dahilse, eşlikçi yıldızın barındırdığı maddelerden beslenerek ağırlık kazanır.

Buna karşın, Güneş hiçbir zaman demir oluşturma safhasına ulaşamayacak. Calmet, bundan ziyade, Güneş’in bir ‘beyaz cüceye’, yani yoğun ve Dünya büyüklüğündeki bir yıldıza dönüşeceğini belirtiyor. Kısacası, Dünya bir kara delik tarafından yutulmanın heyecanını ve dehşetini asla öğrenemeyecek... Elbette, eğer bütün evren zaten bir kara deliğin içinde değilse!

Yazının orijinali Live Science sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)
__________________
  Alıntı ile Cevapla
Canan'in Mesajına Teşekkür Etti
Cevapla

Bu Sayfayı Paylaşabilirsiniz

Etiketler
deliğe, dönüşebilir, güneş, kara


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Hızlı Erişim


WEZ Format +3. Şuan Saat: 19:12.


Powered by vBulletin® Version 3.8.8
Copyright ©2000 - 2024, Jelsoft Enterprises Ltd.
Önemli Uyarı
www.forumgercek.com binlerce kişinin paylaşım ve yorum yaptığı bir forum sitesidir. Kullanıcıların paylaşımları ve yorumları onaydan geçmeden hemen yayınlanmaktadır. Paylaşım ve yorumlardan doğabilecek bütün sorumluluk kullanıcıya aittir. Forumumuzda T.C. yasalarına aykırı ve telif hakkı içeren bir paylaşımın yapıldığına rastladıysanız, lütfen bizi bu konuda bilgilendiriniz. Bildiriniz incelenerek, 48 saat içerisinde gereken yapılacaktır. Bildirinizi BURADAN yapabilirsiniz.